AI ਦੀ ਦੁਨੀਆ 'ਚ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਟੂਲ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਰੋੜਾਂ ਦੀ ਕੰਪਨੀ IBM ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। AI ਰਿਸਰਚ ਫਰਮ Anthropic ਦੁਆਰਾ ਐਲਾਨੇ ਗਏ 'Claude Code' ਨਾਮੀ ਟੂਲ ਨੇ IBM ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ (legacy) ਸਿਸਟਮਸ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ 'ਤੇ ਵੱਡਾ ਖਤਰਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਕਾਰਨ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ 'ਚ ਹਫੜਾ-ਦਫੜੀ ਮਚ ਗਈ ਅਤੇ IBM ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ 'ਚ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ।
AI ਨੇ ਮਚਾਈ ਹਫੜਾ-ਦਫੜੀ, ਸ਼ੇਅਰਾਂ 'ਚ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ
23 ਫਰਵਰੀ 2026 ਨੂੰ, International Business Machines (IBM) ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ 'ਚ 13.15% ਦੀ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਹ 20 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ 'ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਸੀ ਅਤੇ 12 ਮਾਰਚ 2020 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਭਾਰੀ ਵਿਕਰੀ (sell-off) ਕਾਰਨ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਮਾਰਕੀਟ ਕੈਪੀਟਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ $31 ਅਰਬ ਤੋਂ ਵੱਧ ਘੱਟ ਗਿਆ। ਇਸ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਸਬੰਬ AI ਰਿਸਰਚ ਫਰਮ Anthropic ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਬਲੌਗ ਪੋਸਟ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ "Claude Code" ਟੂਲ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ। Anthropic ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਟੂਲ COBOL, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਦਹਾਕਿਆਂ ਪੁਰਾਣੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਲੈਂਗੁਏਜ ਹੈ, ਦੇ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ (modernization) ਪ੍ਰੋਸੈਸ ਨੂੰ ਆਟੋਮੇਟ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਇਹ ਡਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਹੁਣ AI-ਡ੍ਰਿਵਨ ਟੂਲਜ਼ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ IBM ਦੇ ਲੰਬੇ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗੇ ਕੰਸਲਟਿੰਗ ਕੰਮਾਂ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੰਪਨੀ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਹਨਾਂ ਲੀਗੇਸੀ ਸਿਸਟਮਸ ਨੂੰ ਮੈਨਟੇਨ ਅਤੇ ਅੱਪਗ੍ਰੇਡ ਕਰਕੇ ਭਾਰੀ ਕਮਾਈ ਕਰਦੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।
ਮਜ਼ਬੂਤ ਵਿੱਤੀ ਨਤੀਜੇ, ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਡਰ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ
ਇਸ ਸਭ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, IBM ਦੀਆਂ ਹਾਲੀਆ ਵਿੱਤੀ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ (operational performance) ਅਤੇ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਦਸੰਬਰ 2025 ਨੂੰ ਖਤਮ ਹੋਈ ਚੌਥੀ ਤਿਮਾਹੀ (Q4) ਵਿੱਚ, ਕੰਪਨੀ ਨੇ $19.7 ਅਰਬ ਦਾ ਮਾਲੀਆ (revenue) ਦਰਜ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 12% ਵੱਧ ਹੈ। ਸੋਫਟਵੇਅਰ ਮਾਲੀਆ 14%, ਕੰਸਲਟਿੰਗ ਮਾਲੀਆ 3% ਅਤੇ ਇੰਫਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ ਮਾਲੀਆ 21% ਵਧਿਆ। ਮੁਨਾਫਾ ਵੀ ਵਧਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ GAAP ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਚੌਥੀ ਤਿਮਾਹੀ ਦਾ ਕੁੱਲ ਮੁਨਾਫਾ (gross profit margin) 60.6% ਰਿਹਾ, ਜੋ ਕਿ 110 ਬੇਸਿਸ ਪੁਆਇੰਟ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੈ। ਪੂਰੇ ਸਾਲ 2025 ਲਈ, IBM ਨੇ $67.5 ਅਰਬ ਦਾ ਮਾਲੀਆ ਕਮਾਇਆ, ਜੋ 8% ਦਾ ਵਾਧਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਨੇ $13.2 ਅਰਬ ਦਾ ਨੈੱਟ ਕੈਸ਼ ਆਪ੍ਰੇਟਿੰਗ ਐਕਟੀਵਿਟੀਜ਼ ਤੋਂ ਅਤੇ $14.7 ਅਰਬ ਦਾ ਫ੍ਰੀ ਕੈਸ਼ ਫਲੋ ਜਨਰੇਟ ਕੀਤਾ।
ਮੁੱਲ ਨਿਰਧਾਰਨ (Valuation) ਦੀ ਅਸੰਗਤੀ
20 ਫਰਵਰੀ 2026 ਤੱਕ, IBM ਦਾ ਟ੍ਰੇਲਿੰਗ ਟਵੈਲਵ ਮੰਥ (TTM) ਪ੍ਰਾਈਸ-ਟੂ-ਅਰਨਿੰਗ (P/E) ਰੇਸ਼ੋ ਲਗਭਗ 23.06 ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਇਸਦੇ 12-ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਔਸਤ 37.20 ਤੋਂ ਕਾਫੀ ਘੱਟ ਹੈ। ਇਹ P/E ਰੇਸ਼ੋ ਇਸਦੇ 3-ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਔਸਤ 38.87 ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਹੈ, ਜੋ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ੇਅਰ ਆਪਣੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵੈਲਿਊਏਸ਼ਨ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਅੰਡਰਵੈਲਿਊਡ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਇਸਦਾ PEG ਰੇਸ਼ੋ 0.31 ਦੇ ਘੱਟ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਰੁਖ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਹੈ, 20 ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ "ਮੋਡਰੇਟ ਬਾਇ" ਰੇਟਿੰਗ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 11 "ਬਾਇ" ਅਤੇ ਸਿਰਫ ਇੱਕ "ਸੇਲ" ਰੇਟਿੰਗ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਔਸਤ 12-ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਟਾਰਗੇਟ ਪ੍ਰਾਈਸ ਲਗਭਗ $330 ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ Jefferies ਅਤੇ Evercore ISI ਵਰਗੇ ਬ੍ਰੋਕਰੇਜ ਨੇ $370 ਅਤੇ $345 ਦੇ ਟਾਰਗੇਟ ਨਾਲ "ਬਾਇ" ਰੇਟਿੰਗ ਦੁਹਰਾਈ ਹੈ।
ਲੀਗੇਸੀ ਸਿਸਟਮਸ: ਦੋ-ਧਾਰੀ ਤਲਵਾਰ
ਮੁੱਖ ਚਿੰਤਾ COBOL ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਮਹੱਤਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਸਰਕਾਰ, ਵੱਡੇ ਬੈਂਕਾਂ ਅਤੇ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਵਰਗੀਆਂ ਕਈ ਕ੍ਰਿਟੀਕਲ ਸਿਸਟਮਾਂ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ IBM ਮੇਨਫ੍ਰੇਮ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹਨ। ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇਹਨਾਂ ਕੰਪਲੈਕਸ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗੇ ਸਿਸਟਮਾਂ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਬਣਾਉਣਾ IBM ਲਈ ਮਾਲੀਏ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, IBM ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ AI-ਡ੍ਰਿਵਨ ਮਾਡਰਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ "watsonx Code Assistant for Z" ਜਨਰੇਟਿਵ AI ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ COBOL ਨੂੰ Java ਵਿੱਚ ਬਦਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਮਾਡਰਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸੌਖਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, IBM ਮੇਨਫ੍ਰੇਮ ਨੂੰ ਐਂਟਰਪ੍ਰਾਈਜ਼ AI ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ 79% IT ਐਗਜ਼ੀਕਿਊਟਿਵ ਇਸਨੂੰ AI ਨਵੀਨਤਾ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। IBM Microsoft ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਭਾਈਵਾਲੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਮੇਨਫ੍ਰੇਮ ਡਾਟਾ ਨੂੰ Azure ਵਿੱਚ AI ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।
IT ਸੈਕਟਰ 'ਤੇ ਵੀ ਪਿਆ ਅਸਰ
AI ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਇਹਨਾਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਨੇ IBM ਤੋਂ ਪਰੇ ਜਾ ਕੇ ਭਾਰਤੀ IT ਸੈਕਟਰ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਫਰਵਰੀ 2026 ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (FIIs) ਨੇ ਭਾਰਤੀ IT ਸਟਾਕਸ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ₹11,000 ਕਰੋੜ ਕਢਵਾ ਲਏ, ਜਿਸ ਨਾਲ IT ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ 4 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। Nifty IT ਇੰਡੈਕਸ ਫਰਵਰੀ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ 15% ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਤੇ ਇਸ ਸਾਲ ਹੁਣ ਤੱਕ 21% ਤੋਂ ਵੱਧ ਡਿੱਗ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। Infosys ਅਤੇ TCS ਵਰਗੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ IT ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਦੋਹਰੇ ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖੀ ਹੈ। 23 ਫਰਵਰੀ 2026 ਨੂੰ S&P 500 ਇੰਡੈਕਸ 'ਚ 1.04% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਸਮੇਤ, ਗਲੋਬਲ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਇਹ ਵਿਆਪਕ ਵਿਕਰੀ, ਰਵਾਇਤੀ IT ਸੇਵਾਵਾਂ 'ਤੇ AI ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਗਿਰਾਵਟ ਦੇ ਡੂੰਘੇ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਈ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਖਤਰਾ ਅਸਲੀ ਹੈ। Anthropic ਦੇ Claude Code ਵਰਗੇ AI ਟੂਲ COBOL ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ ਲਈ ਲਾਗਤ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਕਿੰਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘਟਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਇਹ IBM ਦੀ ਕੰਸਲਟਿੰਗ ਅਤੇ ਮਾਡਰਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਚੁਣੌਤੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। AWS Mainframe Modernization, ਜੋ COBOL ਨੂੰ Java ਵਿੱਚ ਰਿਫੈਕਟਰਿੰਗ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਵੈਂਡਰ ਜੋ ਮਾਡਰਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਸੂਟ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਦਬਾਅ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਚਿੰਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ AI ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ IBM ਦੇ ਲੀਗੇਸੀ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਅਤੇ ਅੱਪਗ੍ਰੇਡ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਮਾਲੀਏ ਦੇ ਸਥਾਪਿਤ ਸਰੋਤ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਭਾਵੇਂ IBM ਦਾ P/E ਰੇਸ਼ੋ ਅੰਡਰਵੈਲਿਊਏਸ਼ਨ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਬਾਜ਼ਾਰ ਇਸਦੇ ਮੇਨਫ੍ਰੇਮ-ਨਿਰਭਰ ਮਾਲੀਆ ਸਟ੍ਰੀਮਜ਼ ਲਈ ਉੱਚ ਰਿਸਕ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
IBM ਦਾ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਕਲਾਉਡ, AI, ਆਟੋਮੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਡਾਟਾ ਵੱਲ ਰਣਨੀਤਕ ਝੁਕਾਅ ਇਸਦੇ ਮਾਲੀਏ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ਨੂੰ ਵਿਭਿੰਨ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਮੇਨਫ੍ਰੇਮ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਉਣ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2026 ਵਿੱਚ ਸਾਲ-ਦਰ-ਸਾਲ 5% ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਲੀਆ ਵਾਧਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਫ੍ਰੀ ਕੈਸ਼ ਫਲੋ ਲਗਭਗ $1 ਅਰਬ ਵਧ ਕੇ $15.7 ਅਰਬ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਬਹਿਸ ਜਾਰੀ ਹੈ ਕਿ ਕੀ AI ਅੰਤ ਵਿੱਚ IBM ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਵਿਘਨਿਤ ਕਰੇਗਾ ਜਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ IBM ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਹੈ, ਮੇਨਫ੍ਰੇਮ ਮਾਡਰਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਇੱਕ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਅੰਗ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ। ਬਾਜ਼ਾਰ IBM ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ AI ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਦਾ ਲਾਭ ਉਠਾਉਣ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਾਡਰਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਆਫਰਿੰਗਜ਼ ਵਿੱਚ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦੇਖੇਗਾ ਤਾਂ ਜੋ ਬਾਹਰੀ ਖਤਰਿਆਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਵਿਕਸਤ ਹੋ ਰਹੇ ਐਂਟਰਪ੍ਰਾਈਜ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਲੈਂਡਸਕੇਪ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।