'ਡੀਮਡ ਡਿਸਟ੍ਰੀਬਿਊਸ਼ਨ ਲਾਇਸੈਂਸ' (DDL) ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ
Andhra Pradesh ਨੇ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਨੀਤੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਤਹਿਤ 300 ਮੈਗਾਵਾਟ (MW) ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲੇ Data Center ਆਪਰੇਟਰ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਖੁਦ ਦੇ ਪਾਵਰ ਡਿਸਟ੍ਰੀਬਿਊਸ਼ਨ ਲਾਇਸੈਂਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ 'ਡੀਮਡ ਡਿਸਟ੍ਰੀਬਿਊਸ਼ਨ ਲਾਇਸੈਂਸ' (DDL) ਰਾਹੀਂ, ਇਹ ਵੱਡੇ ਉਦਯੋਗ ਆਪਣੀ ਬਿਜਲੀ ਸਪਲਾਈ ਖੁਦ ਮੈਨੇਜ ਕਰ ਸਕਣਗੇ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਹ ਪਾਵਰ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ, ਕੈਪਟਿਵ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ਅਤੇ ਪਾਵਰ ਐਕਸਚੇਂਜਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਧੇ ਬਿਜਲੀ ਖਰੀਦ ਸਕਣਗੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰਵਾਇਤੀ ਪਾਵਰ ਡਿਸਕੌਮ (Discoms) 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘੱਟ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ Data Centers ਲਈ ਬਿਨਾਂ ਰੁਕਾਵਟ ਅਤੇ ਉੱਚ-ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀ ਬਿਜਲੀ ਸਪਲਾਈ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ।
51% ਰੀਨਿਊਏਬਲ ਐਨਰਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਤ
ਇਸ ਨੀਤੀ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸ਼ਰਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ Data Center ਵੱਲੋਂ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਕੁੱਲ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 51% ਹਿੱਸਾ ਰੀਨਿਊਏਬਲ ਐਨਰਜੀ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੋਲਰ ਅਤੇ ਵਿੰਡ ਪਾਵਰ) ਤੋਂ ਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ 2030 ਤੱਕ 500 GW ਗੈਰ-ਜੀਵਾਸ਼ਮ ਬਾਲਣ (non-fossil fuel) ਬਿਜਲੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਚੇ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਦਾ Data Center ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੇ ਨਿਵੇਸ਼
ਇਹ ਨੀਤੀ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਆਈ ਹੈ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਦਾ Data Center ਬਾਜ਼ਾਰ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ 2025 ਤੱਕ ਲਗਭਗ $8.9 ਬਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 2035 ਤੱਕ ਇਹ ਬਾਜ਼ਾਰ $31 ਬਿਲੀਅਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਕਲਾਉਡ ਅਪਣਾਉਣ, ਡਾਟਾ ਲੋਕਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨਿਯਮ ਅਤੇ AI (Artificial Intelligence) ਵਰਕਲੋਡ ਦਾ ਵਧਣਾ ਹੈ। Andhra Pradesh, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ Visakhapatnam ਨੂੰ AI ਇਨਫਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ ਅਤੇ ਸਬਮਰੀਨ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਕੇਬਲਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੱਬ ਵਜੋਂ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਵੱਡੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ
ਇਸ ਨਵੀਂ ਨੀਤੀ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈਣ ਲਈ ਕਈ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅੱਗੇ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। Google (Alphabet Inc.) Visakhapatnam ਵਿੱਚ AI ਹੱਬ ਅਤੇ Data Center ਕਲੱਸਟਰ ਲਈ $15 ਬਿਲੀਅਨ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਰਾਜ ਅਧੀਨ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕੰਪਨੀ ਹੋਵੇਗੀ ਜਿਸਨੂੰ ਡਿਸਟ੍ਰੀਬਿਊਸ਼ਨ ਲਾਇਸੈਂਸ ਮਿਲੇਗਾ। Reliance Industries ਵੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ $11 ਬਿਲੀਅਨ ਦੇ Data Center ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ RMZ Corp ਅਗਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ $35 ਬਿਲੀਅਨ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ 1.5 ਗੀਗਾਵਾਟ (GW) Data Center ਸਮਰੱਥਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸੰਭਾਵੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਨੀਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹੈ, ਪਰ ਕੁਝ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਵੀ ਹਨ। 300 MW ਦੀ ਵੱਡੀ ਥ੍ਰੈਸ਼ਹੋਲਡ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਫਾਇਦਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਾਈਪਰਸਕੇਲ ਆਪਰੇਟਰਾਂ ਨੂੰ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਿੱਧੇ ਬਿਜਲੀ ਖਰੀਦਣ ਅਤੇ ਖੁਦ ਦੇ ਡਿਸਟ੍ਰੀਬਿਊਸ਼ਨ ਸਿਸਟਮ ਬਣਾਉਣ ਨਾਲ ਮੌਜੂਦਾ ਡਿਸਕੌਮ (Discoms) ਦੇ ਮਾਲੀਏ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਰੀਨਿਊਏਬਲ ਐਨਰਜੀ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਰਭਰਤਾ ਕਾਰਨ ਇੰਟਰਮੀਟੈਂਸੀ (intermittency) ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਤ ਊਰਜਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਸਟੋਰੇਜ ਹੱਲ ਦੀ ਲੋੜ ਪਵੇਗੀ।
ਰਾਜ ਲਈ ਰਣਨੀਤਕ ਪਹਿਲ
Andhra Pradesh ਦਾ ਇਹ ਕਦਮ ਇਸਨੂੰ ਡਿਜੀਟਲ ਇਨਫਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੰਜ਼ਿਲ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਰਾਜ Data Centers ਅਤੇ ਸਬੰਧਤ ਉਦਯੋਗਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਟੀਚਾ ਰੱਖ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਨੀਤੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਧਦੀ ਡਿਜੀਟਲ ਆਰਥਿਕਤਾ, AI ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਡਾਟਾ ਸਟੋਰੇਜ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਾਈਪਰਸਕੇਲ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰੇਗੀ।
