AI ਦਾ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ! ਭਾਰਤੀ ਟੈੱਕ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਖ਼ਤਮ, ਪਰ ਨਵੇਂ ਹੁਨਰਾਂ ਦੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਬੱਲੇ-ਬੱਲੇ

AI ਦਾ ਨੌਕਰੀਆਂ 'ਤੇ ਅਸਰ

ਗਲੋਬਲ ਟੈੱਕ ਕੰਪਨੀਆਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵਰਕਫੋਰਸ (Workforce) ਨੂੰ ਮੁੜ-ਸੰਗਠਿਤ (Restructuring) ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀਆਂ ਘੱਟ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। Tata Consultancy Services (TCS) ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 31,000 ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਦੋਂਕਿ Wipro Ltd. ਨੇ 3,500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਟਾਫ ਘੱਟ ਕੀਤਾ ਹੈ। AI ਏਜੰਟ ਹੁਣ ਕੋਡਿੰਗ ਅਤੇ ਕਸਟਮਰ ਸਪੋਰਟ ਵਰਗੇ ਰਿਪੀਟਿਵ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਨਾਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ, ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੋਈ ਭਰਤੀ ਦੇ ਤਹਿਤ ਬਣੀਆਂ ਕਈ ਨੌਕਰੀਆਂ ਹੁਣ ਬੇਲੋੜੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ।

ਨਵੇਂ ਹੁਨਰਾਂ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦਾ ਜ਼ੋਰ

ਮਾਹਰ ਇਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਮੰਦੀ ਦਾ ਦੌਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਜੌਬ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਢਾਂਚਾਗਤ ਬਦਲਾਅ (Structural Change) ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਫਲੈਟ (Flatter Structures) ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਗਲੋਬਲ ਰੁਝਾਨ ਦੇ ਚੱਲਦਿਆਂ, ਤਾਲਮੇਲ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਮਿਡ-ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ (Mid-management) ਦੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਘਟਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਿਸਟਮਾਂ ਨੂੰ ਮੈਨਟੇਨ (Maintain) ਕਰਨ ਅਤੇ ਬੇਸਿਕ ਐਨਾਲਿਟਿਕਸ (Basic Analytics) ਦੀ ਮੰਗ ਵੀ ਘੱਟ ਰਹੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਦਯੋਗ-ਵਿਆਪੀ ਰੀ-ਸਕਿਲਿੰਗ (Reskilling) ਯਤਨਾਂ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਲਈ ਬਿਹਤਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। Nasscom ਅਨੁਸਾਰ, 20 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲਜ਼ ਨੇ ਨਵੇਂ AI ਹੁਨਰ ਸਿੱਖੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ 'Human + AI' ਟੀਮਾਂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਐਡਵਾਂਸਡ (Advanced) ਖੇਤਰਾਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਨਵੇਂ ਹੁਨਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ

Mercer ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿਖਰਲੇ ਐਗਜ਼ੀਕਿਊਟਿਵਜ਼ (Top Executives) AI ਟ੍ਰਾਂਸਫੋਰਮੇਸ਼ਨ (AI Transformation) ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ-ਮਸ਼ੀਨ ਟੀਮਵਰਕ (Human-Machine Teamwork) ਲਈ ਕੰਮ ਦੀ ਰੀ-ਡਿਜ਼ਾਈਨਿੰਗ (Redesigning) ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਲਗਭਗ 74% C-suite ਲੀਡਰਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੀ ਜਾ ਰਹੀ 'ਸਕਿੱਲ-ਫਸਟ' (Skills-First) ਰਣਨੀਤੀ ਹੁਣ ਅਹਿਮ ਬਣ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਜਨਰਲ ਟੈਲੈਂਟ ਦੀ ਕਮੀ ਘੱਟ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਕੰਪਨੀਆਂ ਬਹੁਤ ਚੋਣਵੀਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਫੋਕਸ AI, ਕਲਾਊਡ (Cloud) ਅਤੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ (Platform Engineering) ਵਰਗੇ ਨਵੇਂ ਹੁਨਰਾਂ 'ਤੇ ਹੈ। ਜਨਰੇਟਿਵ AI ਇੰਜੀਨੀਅਰ (Generative AI Engineers) ਅਤੇ ML ਆਪਰੇਸ਼ਨਜ਼ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲਜ਼ (ML Operations Professionals) ਵਰਗੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੰਗ ਹੈ। ਇਹ ਨਿਸ਼ (Niche) ਹੁਨਰ 20-40% ਤੱਕ ਵਧੇਰੇ ਤਨਖਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜਟਿਲ ਅਹੁਦਿਆਂ ਲਈ ਭਰਤੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਹੁਣ 75-90 ਦਿਨ ਲੱਗ ਰਹੇ ਹਨ।

ਗਲੋਬਲ ਸੈਂਟਰ ਬਣਾ ਰਹੇ ਰੋਜ਼ਗਾਰ

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗਲੋਬਲ ਕੈਪੇਬਿਲਿਟੀਜ਼ ਸੈਂਟਰਜ਼ (GCCs) ਦਾ ਵਾਧਾ ਟੈੱਕ ਟੈਲੈਂਟ ਨੂੰ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮੱਧ-ਪੱਧਰੀ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ (Mid-level Roles) ਵਿੱਚ, ਜਜ਼ਬ (Absorb) ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਭਰਤੀ 40% ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 60-65% ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਐਂਟਰੀ-ਲੈਵਲ (Entry-level) ਭਰਤੀ ਘੱਟ ਗਈ ਹੈ, GCCs ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ NCR ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ R&D ਸੈਂਟਰ ਅਤੇ AI ਸਮਰੱਥਾ (Capabilities) ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ AI-ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਬਦਲਾਅ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਐਡਵਾਂਸਡ ਟੈੱਕ ਮਹਾਰਤ (Advanced Tech Expertise) ਅਤੇ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ (Leadership Roles) ਲਈ ਮੰਗ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।