ਰੁਪਇਆ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ₹91 ਤੋਂ ਪਾਰ ਡਿੱਗਿਆ: FII ਦਾ ਆਊਟਫਲੋ ਅਤੇ ਟ੍ਰੇਡ ਡੀਲ ਦੇ ਡਰ ਨੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਵਿੱਚ ਭਗਦੜ ਮਚਾਈ!
Overview
ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਇਆ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ₹91 ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਟ੍ਰੇਡ ਕਰਕੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਰਿਕਾਰਡ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਕਾਰਨ ਫੋਰਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਸ਼ਨਲ ਇਨਵੈਸਟਰ (FII) ਦਾ ਲਗਾਤਾਰ ਆਊਟਫਲੋ ਅਤੇ ਭਾਰਤ-ਅਮਰੀਕਾ ਟ੍ਰੇਡ ਡੀਲ ਬਾਰੇ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਹੈ। ਹੋਲਸੇਲ ਪ੍ਰਾਈਸ ਇਨਫਲੇਸ਼ਨ ਵੀ ਨੈਗੇਟਿਵ ਰਿਹਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਰਥਿਕ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵਧ ਗਈਆਂ। ਰੁਪਇਆ ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ 1% ਡਿੱਗ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ, ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ₹91 ਦੇ ਇੰਟਰਾ-ਡੇ (intra-day) ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤਿੱਖੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਫੋਰਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਸ਼ਨਲ ਇਨਵੈਸਟਰਜ਼ (FIIs) ਵੱਲੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਆਊਟਫਲੋ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤ-ਅਮਰੀਕਾ ਟ੍ਰੇਡ ਡੀਲ ਬਾਰੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਅਸਪੱਸ਼ਟਤਾ ਹੈ। ਸਥਾਨਕ ਮੁਦਰਾ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਿਰਫ ਪੰਜ ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੀਨਬੈਕ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 1% ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਰੁਪਏ ਦੀ ਇਹ ਤੇਜ਼ ਗਿਰਾਵਟ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਬਾਅ ਕਾਰਨ ਹੈ: ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਵਿਕਰੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚਕਾਰ ਟ੍ਰੇਡ ਫਰੰਟ 'ਤੇ ਕੋਈ ਠੋਸ ਤਰੱਕੀ ਨਾ ਹੋਣਾ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਕਿ ਟ੍ਰੇਡ ਡੀਲ ਕਦੋਂ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰੇਗੀ, ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਚਿੰਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਫੋਰਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਸ਼ਨਲ ਇਨਵੈਸਟਰਜ਼ ਨੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ₹1,468.32 ਕਰੋੜ ਦੀਆਂ ਇਕੁਇਟੀਜ਼ ਵੇਚੀਆਂ, ਜੋ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਕਮੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਪੂੰਜੀ ਦੇ ਆਊਟਫਲੋ ਨਾਲ ਰੁਪਏ ਦੀ ਮੰਗ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਦਸ ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਮੁਦਰਾ ₹90 ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਤੋਂ ₹91 ਤੱਕ ਹੇਠਾਂ ਚਲੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਗਿਰਾਵਟ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਇਕੁਇਟੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਮੁਦਰਾ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ। ਬੈਂਚਮਾਰਕ ਸੈਨਸੈਕਸ ਸੂਚਕਾਂਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ 363.92 ਅੰਕ ਡਿੱਗ ਕੇ 84,849.44 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਵਿਆਪਕ ਨਿਫਟੀ 106.65 ਅੰਕ ਡਿੱਗ ਕੇ 25,920.65 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਇਹ ਵਿੱਤੀ ਲੈਂਡਸਕੇਪ ਵਿੱਚ 'ਰਿਸਕ-ਆਫ' (ਜੋਖਮ ਤੋਂ ਬਚਣ) ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਰੁਪਏ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਖਾਸ ਅਧਿਕਾਰਤ ਬਿਆਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਟੈਕਸਟ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਟ੍ਰੇਡ ਡੀਲ ਦੇ ਪੜਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਵਣਜ ਸਕੱਤਰ ਦੀਆਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਚਰਚਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਖੁਦ ਇੱਕ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਸੰਕੇਤ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
Finrex Treasury Advisors LLP ਦੇ ਹੈੱਡ ਆਫ ਟ੍ਰੇਜ਼ਰੀ ਅਤੇ ਐਗਜ਼ੀਕਿਊਟਿਵ ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਅਨਿਲ ਕੁਮਾਰ ਭੰਸਾਲੀ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਟ੍ਰੇਡ ਡੀਲ "ਅਜੇ ਵੀ ਦੂਰ ਲੱਗਦੀ ਹੈ." ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਟ੍ਰੇਡ ਡਿਫਿਸਿਟ ਘੱਟ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, FII ਆਊਟਫਲੋ ਲਗਾਤਾਰ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ, ਜੋ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਕਰੋ-ਇਕਨਾਮਿਕ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਟ੍ਰੇਡ ਬੈਲੈਂਸ ਸੁਧਾਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ।
ਰੁਪਏ ਦਾ ਤੁਰੰਤ ਭਵਿੱਖ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤਬਦੀਲੀ ਨਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਭਾਰਤ-ਅਮਰੀਕਾ ਟ੍ਰੇਡ ਫਰੰਟ 'ਤੇ ਕੋਈ ਠੋਸ ਖ਼ਬਰ ਨਾ ਆ ਜਾਵੇ। ਨਿਰੰਤਰ FII ਆਊਟਫਲੋ ਅਤੇ ਟ੍ਰੇਡ ਪਾਲਿਸੀ ਦੀ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਹੋਰ ਵੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਦਬਾਅ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਡਿੱਗਦਾ ਰੁਪਇਆ ਦਰਾਮਦ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਹਿੰਗਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਉਲਟ, ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਨਿਰਯਾਤ ਨੂੰ ਸਸਤਾ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਲਾਭ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਇਸ ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਵਿਆਪਕ ਆਰਥਿਕ ਅਸਥਿਰਤਾ ਦੁਆਰਾ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜੋਖਮ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
Impact rating: 8
ਰੁਪਇਆ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਮੁਦਰਾ ਹੈ। ਯੂਐਸ ਡਾਲਰ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਮੁਦਰਾ ਹੈ। ਇੰਟਰਾ-ਡੇ ਟ੍ਰੇਡ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਇੱਕੋ ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ ਗਤੀਵਿਧੀ। FII ਆਊਟਫਲੋ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਫੋਰਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਸ਼ਨਲ ਇਨਵੈਸਟਰ ਆਪਣੇ ਭਾਰਤੀ ਸੰਪਤੀਆਂ ਵੇਚਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੈਸੇ ਵਾਪਸ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ-ਅਮਰੀਕਾ ਟ੍ਰੇਡ ਡੀਲ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚਕਾਰ ਟ੍ਰੇਡ ਨੀਤੀਆਂ, ਟੈਰਿਫ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟ ਪਹੁੰਚ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤਾ ਹੈ। ਹੋਲਸੇਲ ਪ੍ਰਾਈਸ ਇੰਡੈਕਸ (WPI) ਅਧਾਰਤ ਮਹਿੰਗਾਈ ਉਹ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਔਸਤ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਨੂੰ ਮਾਪਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵੇਚੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਖਰੀਦੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਟ੍ਰੇਡ ਡਿਫਿਸਿਟ ਉਹ ਰਕਮ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਯਾਤ ਉਸਦੀ ਨਿਰਯਾਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਡਾਲਰ ਇੰਡੈਕਸ ਛੇ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਗ੍ਰੀਨਬੈਕ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰੈਂਟ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਗਲੋਬਲ ਤੇਲ ਬੈਂਚਮਾਰਕ ਹੈ। ਸੈਨਸੈਕਸ ਬੰਬਈ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ 'ਤੇ 30 ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਿਫਟੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ 'ਤੇ 50 ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਬੈਂਚਮਾਰਕ ਸੂਚਕਾਂਕ ਹੈ।
