ਵਾਰਨ ਬਫੇਟ, ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਮਹਾਨ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ 'ਚੋਂ ਇੱਕ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਘਬਰਾਹਟ (Panic) ਦੌਰਾਨ ਖਰੀਦਣ ਅਤੇ ਲਾਲਚ (Greed) ਵੇਲੇ ਵੇਚਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਅਸੂਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਰੁਝਾਨਾਂ (Trends) ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਭੱਜਣ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੰਪਤੀ (Asset) ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਆਮ ਗਲਤੀ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਬਫੇਟ ਦਾ ਮੂਲ ਮੰਤਰ
Warren Buffett, ਜੋ Berkshire Hathaway ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਫਲਸਫਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਆਧਾਰ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਿਧਾਂਤ ਹੈ – 'ਜਦੋਂ ਦੂਜੇ ਲਾਲਚੀ ਹੋਣ ਤਾਂ ਡਰੋ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਦੂਜੇ ਡਰ ਰਹੇ ਹੋਣ ਤਾਂ ਲਾਲਚੀ ਬਣੋ'। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਕਸਰ ਕਿਸੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਅਸਲ ਮੁੱਲ (Intrinsic Value) ਤੋਂ ਦੂਰ ਚਲੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਲੋਕ ਸਮੂਹਿਕ ਭਾਵਨਾਵਾਂ (Emotional Reactions) ਵਿੱਚ ਵਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਡਰ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਕਈ ਵਾਰ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਅਸਲ ਮੁੱਲ ਤੋਂ ਵੀ ਹੇਠਾਂ ਚਲੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਧੀਰਜ ਵਾਲੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਖਰੀਦਣ ਦਾ ਵਧੀਆ ਮੌਕਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਜਦੋਂ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਬੇਲੋੜਾ ਉਤਸ਼ਾਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੰਪਤੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਵਧਾਨੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਲਈ ਕਿਵੇਂ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇ?
Buffett ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਛੋਟੀ ਮਿਆਦ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਉਣ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮਾਹਰਾਂ ਲਈ ਵੀ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। ਸਗੋਂ, ਇਹ ਇੱਕ ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ (Disciplined Process) ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਬਾਰੇ ਹੈ ਜੋ ਭੀੜ ਦੇ ਸ਼ੋਰ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਸੰਦਰਭ 'ਚ, ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਵੱਡੀਆਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਗਿਰਾਵਟਾਂ (Market Corrections) ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਫੰਡਾਮੈਂਟਲ (Strong Fundamentals) ਵਾਲੀਆਂ ਉੱਚ-ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਮੌਕੇ ਵਜੋਂ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਡਰ ਕਾਰਨ ਵੇਚ-ਵਿਕਰੀ (Fear-based Selling) ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਖਬਰਾਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦੇਣੀ। ਕਿਸੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕੀਮਤ ਦੇ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਕੇ, ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀਆਂ ਸਿਖਰਾਂ 'ਤੇ ਖਰੀਦਣ ਅਤੇ ਗਿਰਾਵਟ ਦੌਰਾਨ ਵੇਚਣ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਬਚ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਬਣਾਉਣਾ
ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (Individual Investors) ਲਈ, ਇਸ ਫਲਸਫੇ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਨਿਯਮਤ, ਭਾਵਨਾ-ਰਹਿਤ ਨਿਵੇਸ਼ (Emotionless Investing)। ਸਿਸਟੇਮੈਟਿਕ ਇਨਵੈਸਟਮੈਂਟ ਪਲਾਨ (SIP) ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦਾ ਇੱਕ ਢਾਂਚਾਗਤ ਤਰੀਕਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਬਾਜ਼ਾਰ ਉੱਪਰ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਾਂ ਹੇਠਾਂ, ਯੂਨਿਟਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਿਧੀ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਖਰੀਦ ਲਾਗਤ (Purchase Cost) ਨੂੰ ਔਸਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲਾਲਚ ਜਾਂ ਡਰ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਸਮਾਂ (Market Timing) ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਦੀ ਆਮ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਨੂੰ ਰੋਕਦੀ ਹੈ।
ਅਸਲ ਮੁੱਲ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨਾ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਕਿਸੇ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਅਸਲ ਮੁੱਲ (Intrinsic Value) ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਕੀਮਤ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਦੇਖਣਾ ਅਤੇ ਮੁਨਾਫਾ ਮਾਰਜਿਨ (Profit Margins), ਕਰਜ਼ੇ ਦਾ ਪੱਧਰ (Debt Levels), ਕੈਸ਼ ਫਲੋ (Cash Flows) ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ, ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਾਲੇ ਫਾਇਦੇ (Competitive Advantage) ਵਰਗੇ ਕਾਰਕਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਸਮਝਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਕੀ ਖਰੀਦ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਪੱਧਰਾਂ (Emotional Extremes) ਦੁਆਰਾ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਟੀਚਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੰਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਵਧਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੋਵੇ, ਨਾ ਕਿ ਉਹ ਜਿਹੜੇ ਸਿਰਫ ਪ੍ਰਸਿੱਧ (Popular) ਹੋਣ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ Buffett ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅਣਡਿੱਠ ਕਰਨ ਨਾਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਆਪਣੇ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ (Portfolio) ਦੀ ਅੰਡਰਲਾਈੰਗ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਰੁਝਾਨ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਸੂਚਕ ਹੈ।