Whalesbook
Morgan Stanley ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ, ਜੋ ਕਿ 5 ਫਰਵਰੀ, 2026 ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ (Indian equities) ਅਤੇ ਸੋਨੇ (gold) ਵਿਚਾਲੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ Valuation Gap ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ Sensex ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਔਂਸ (gold ounces) 'ਚ ਮਾਪਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ 2008-2009 ਅਤੇ 2003-2004 ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਨੀਵੇਂ ਪੱਧਰਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ Indian equities, ਸੋਨੇ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਾਫੀ Undervalued ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੈ ਭਾਰਤੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਬੱਚਤ (household savings) 'ਚ ਆ ਰਿਹਾ ਇੱਕ "secular shift"। ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਲੋਕ ਹੁਣ Physical assets ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੋਨਾ ਅਤੇ Real Estate ਤੋਂ ਹੱਟ ਕੇ Equities ਵੱਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੈਸਾ ਲਗਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੀ Macroeconomic stability 'ਚ ਸੁਧਾਰ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਬੱਚਤਾਂ 'ਚ Equities ਦਾ ਵੱਧਦਾ ਹਿੱਸਾ (equity allocations) ਸਮਰਥਨ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਮੁਤਾਬਕ, 6 ਫਰਵਰੀ, 2026 ਤੱਕ Sensex, 23.15 ਦੇ P/E Ratio 'ਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, Morgan Stanley ਦੀ ਇਸ ਆਸਮਾਨੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਪਾਸਾ ਵੀ ਹੈ ਜੋ ਚਿੰਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੇ Valuations ਨੂੰ ਹੋਰ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਦੇਖੀਏ, ਤਾਂ ਸਥਿਤੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਵੱਖਰੀ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। Sensex ਦਾ 23.15 ਦਾ P/E Ratio, Emerging Markets ਦੇ ਔਸਤ P/E Ratio (ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 12-14x ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ) ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਾਫੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। 2025 'ਚ MSCI India Index ਦਾ Forward P/E Ratio 20-22x ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਰਿਹਾ, ਜੋ ਕਿ ਆਪਣੇ Emerging Market ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਇਹ Premium valuation ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ Equities ਦਾ ਆਕਰਸ਼ਣ ਇਸ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਬਰਕਰਾਰ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ 'ਚ ਸਸਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ 'ਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇ ਮੌਕੇ ਬਣ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇਤਿਹਾਸ ਗਵਾਹ ਹੈ ਕਿ ਸੋਨਾ (gold) ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੋਂ ਹੀ ਆਰਥਿਕ ਸੰਕਟ (economic crises) ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਭਰੋਸੇਮੰਦ Safe-Haven asset ਰਿਹਾ ਹੈ। 2008-2009 ਦੀ ਮੰਦੀ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਸੋਨੇ ਨੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਜਦੋਂ ਕਿ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਡਿੱਗ ਰਹੇ ਸਨ। ਪਿਛਲੇ 21 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਸੋਨੇ ਨੇ ਲਗਭਗ 1,422% ਦਾ Cumulative Return ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤੀ Equity Indices ਦੇ 1,400%-1,500% ਦੇ ਰਿਟਰਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ Wealth Preservation ਅਤੇ Diversification 'ਚ ਸੋਨੇ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ Market stress ਦੇ ਸਮੇਂ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਘਰੇਲੂ Financial savings, GDP ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵਜੋਂ ਘਟੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ Capital Markets ਅਤੇ Mutual Funds ਵੱਲ ਇੱਕ ਸਪੱਸ਼ਟ ਬਦਲਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ Investor Bases 'ਚ ਵੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ 'ਚ Policy uncertainty ਅਤੇ Geopolitical Tensions ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਹੋਰ ਹਵਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। 2026 ਲਈ ਸੋਨੇ ਦਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਨੁਮਾਨ (forecasts) $2,100–$2,600 ਪ੍ਰਤੀ ਔਂਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ 'ਚ ਲਗਭਗ ₹65,000–₹75,000 ਪ੍ਰਤੀ 10 ਗ੍ਰਾਮ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਅਨੁਮਾਨ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਪਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਚਾਂਦੀ (Silver) 'ਚ ਹਾਲ ਹੀ 'ਚ ਕੁਝ Volatility ਦੇਖੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ 6 ਫਰਵਰੀ, 2026 ਨੂੰ $68.19 ਪ੍ਰਤੀ ਔਂਸ 'ਤੇ ਆ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ 'ਚ ਵੀ Industrial demand ਬਣੀ ਰਹਿਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਲਈ 2026 'ਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ₹2.4 ਲੱਖ ਤੋਂ ₹3.5 ਲੱਖ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ।
ਇਸ ਸਥਿਤੀ 'ਚ ਚੌਕਸ ਰਹਿਣ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤੀ Equities ਦਾ Global peers ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ Valuation Premium ਅਤੇ Investor Behavior ਦੀ Cyclicality ਹੈ। "Great Indian Wealth Boom" ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, Sensex ਦਾ 23-24x ਵਰਗਾ ਉੱਚਾ P/E Ratio ਇੱਕ ਖਤਰਾ ਹੈ। 2025 'ਚ MSCI India Index ਨੇ USD ਟਰਮਜ਼ 'ਚ ਸਿਰਫ 4.2% ਦਾ ਮਾਮੂਲੀ ਰਿਟਰਨ ਦਿੱਤਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ MSCI Emerging Markets Index 34.3% ਵਧਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਗਲੋਬਲ ਥੀਮਾਂ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ 2008 ਦੀ Subprime Crisis ਦੌਰਾਨ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਦੁਨੀਆ ਭਰ 'ਚ ਆਰਥਿਕ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਵਧਣ 'ਤੇ ਪੈਸਾ ਹਮੇਸ਼ਾ Safe-Haven assets ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੋਨੇ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ Household Savings ਦੇ ਸੋਨੇ ਤੋਂ Equities ਵੱਲ ਜਾਣ ਦੇ ਰੁਝਾਨ ਨੂੰ ਉਲਟਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੀ GDP Growth ਅਤੇ Policy stability ਵਰਗੇ ਘਰੇਲੂ ਕਾਰਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹਨ, ਪਰ ਗਲੋਬਲ Macroeconomic environment, Geopolitical uncertainties ਅਤੇ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ 'ਚ ਬਦਲਾਅ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੁੱਖ Store of Value ਵਜੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ Integerity ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦੇ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਯਤਨਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ Foreign Outflows ਅਤੇ Currency Fluctuations ਵਰਗੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦਸੰਬਰ 2025 ਤੱਕ, ਭਾਰਤ ਦਾ Market capitalization ਗਲੋਬਲ ਕੁੱਲ ਦਾ ਸਿਰਫ 3.5% ਰਹਿ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅੱਗੇ ਦੇਖੀਏ ਤਾਂ, Indian equities ਦਾ ਸੋਨੇ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਕਰਸ਼ਕ ਬਣਨਾ Structural growth stories ਅਤੇ ਵੱਧਦੇ Domestic investor participation 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। Economic Survey 2025-26 'ਚ ਵੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਚ Nifty 50 ਅਤੇ BSE Sensex ਨੇ ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਦਸੰਬਰ 2025 ਦੌਰਾਨ ਲਗਭਗ 11.1% ਅਤੇ 10.1% ਦਾ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ। ਪਰ, ਇਸ ਰੁਝਾਨ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ Macroeconomic stability ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੇ Global alternatives ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਆਪਣੇ Valuation Premium ਨੂੰ ਸਹੀ ਠਹਿਰਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗੀ। Equities 'ਚ ਵਧਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ Volatility ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਹੇਜ (hedge) ਵਜੋਂ ਸੋਨੇ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਅਪੀਲ ਵਿਚਾਲੇ ਇਹ ਖੇਡ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਲਾਂ 'ਚ ਭਾਰਤੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ Asset Allocation ਫੈਸਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰੇਗੀ। Reserve Bank of India (RBI) ਵੱਲੋਂ Repo Rate ਨੂੰ 5.25% 'ਤੇ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਇੱਕ ਸਥਿਰ ਘਰੇਲੂ Monetary policy ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਗਲੋਬਲ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਅਤੇ Geopolitical developments ਦੋਵਾਂ Asset classes ਲਈ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣਗੇ।