ਐਮਰਜਿੰਗ ਮਾਰਕੀਟਸ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇ ਦਿੱਗਜ ਮਾਰਕ ਮੋਬੀਅਸ ਦਾ 89 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਦਿਹਾਂਤ, ਨਿਵੇਸ਼ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਸੋਗ

ਮਾਰਕ ਮੋਬੀਅਸ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 40 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਐਮਰਜਿੰਗ ਮਾਰਕੀਟਸ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਇੱਕ ਖਾਸ ਸਥਾਨ ਬਣਾਇਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ 89 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਦਿਹਾਂਤ ਨਾਲ ਵਿੱਤੀ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਸੋਗ ਦੀ ਲਹਿਰ ਫੈਲ ਗਈ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਲੰਬੇ ਕਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਏਸ਼ੀਆ, ਅਫਰੀਕਾ, ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਰਗੇ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇ ਨਵੇਂ ਅਤੇ ਲਾਭਕਾਰੀ ਮੌਕਿਆਂ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

ਮੋਬੀਅਸ ਆਪਣੀ ਖਾਸ 'ਗਰਾਊਂਡ ਜ਼ੀਰੋ' (on-the-ground) ਨਿਵੇਸ਼ ਪਹੁੰਚ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਫਲਸਫਾ ਸੀ ਕਿ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਅੰਕੜਿਆਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਸਗੋਂ ਖੁਦ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਅਤੇ ਡਿਸਟ੍ਰੀਬਿਊਟਰਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਕੇ, ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ 'ਟਾਇਰ ਚੈੱਕ' (kick the tires) ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹੱਥੀਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ, ਲਗਾਤਾਰ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੰਪੰਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਬਾਰੀਕੀ ਵਾਲੀ ਸੂਝ ਬੂਝ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਸੀ ਜੋ ਆਮ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਹ 1987 ਵਿੱਚ Franklin Templeton Investments ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਅਤੇ ਉੱਥੇ 2016 ਤੱਕ Templeton Emerging Markets Group ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ।

Franklin Templeton ਵਿਖੇ ਆਪਣੇ 30 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਲੰਬੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਮੋਬੀਅਸ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਫੰਡਾਂ ਨੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ, 1989 ਤੋਂ 2015 ਤੱਕ, Templeton Emerging Markets Investment Trust ਨੇ ਔਸਤਨ 13.4% ਸਾਲਾਨਾ ਰਿਟਰਨ ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਕਿ 2001 ਤੋਂ ਬਾਅਦ MSCI Emerging Markets Index ਨਾਲੋਂ ਸਾਲਾਨਾ 1.9% ਵੱਧ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੂਰਅੰਦੇਸ਼ੀ ਦਾ ਸਬੂਤ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੇ 2009 ਦੇ ਬਲ ਬੁੱਲ ਮਾਰਕੀਟ ਦੀ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ 1997 ਦੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਵਿੱਤੀ ਸੰਕਟ ਅਤੇ 1998 ਦੇ ਰੂਸੀ ਸੰਕਟ ਵਰਗੀਆਂ ਕਠਿਨ ਘੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੌਕਿਆਂ ਦਾ ਲਾਭ ਉਠਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹੇ। ਉਹ ਅਫਰੀਕਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਉੱਭਰ ਰਹੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਜੋਂ ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਨ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੇ 2012 ਵਿੱਚ Templeton Africa Fund ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।

2018 ਵਿੱਚ Franklin Templeton ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਮਾਰਕ ਮੋਬੀਅਸ ਵਿੱਤ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਰਹੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 2018 ਵਿੱਚ ਹੀ Mobius Capital Partners ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦੁਬਈ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਪਣਾ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਸਰ ਸਿਰਫ ਫੰਡ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵੀ ਲਿਖੀਆਂ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਨਿਵੇਸ਼ (responsible investing) ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਬਾਰੇ ਲਗਾਤਾਰ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਾਉਂਦੇ ਰਹੇ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਸ਼ੈਲੀ, ਮਾਰਕੀਟ ਦਾ ਡੂੰਘਾ ਗਿਆਨ ਅਤੇ 'Bald Eagle' ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਾਮ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਵੇਸ਼ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਣਮੋਲ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਆਈਕਨ ਬਣਾਇਆ।