Whalesbook
ਬਾਜ਼ਾਰ ਮਾਹਿਰ ਨੀਰਜ ਦੀਵਾਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ NSE ਦੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ IPO ਕਾਰਨ BSE ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ 'ਤੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਦਬਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (Long-term investors) ਲਈ ਖਰੀਦ ਦਾ ਚੰਗਾ ਮੌਕਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ (Foreign Investment) ਲਈ ਇੱਕ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸੰਕੇਤ ਹੈ।
ਕੀ ਹੋਇਆ?
ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਨੀਰਜ ਦੀਵਾਨ ਨੇ ਇਹ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਬੰਬਈ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ (BSE) ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ (NSE) ਦਾ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਇਨੀਸ਼ੀਅਲ ਪਬਲਿਕ ਆਫਰਿੰਗ (IPO) ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਕੰਪਨੀ IPO ਲਈ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਪੈਸਾ ਅਕਸਰ ਉਸ ਵੱਲ ਖਿੱਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇਦਾਰ ਸ਼ੇਅਰਾਂ 'ਤੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਦਬਾਅ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇਸਦਾ ਕੀ ਮਹੱਤਵ ਹੈ?
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ, NSE ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਨਾਮ ਦਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਆਉਣਾ, ਮੌਜੂਦਾ ਐਕਸਚੇਂਜ ਸਟਾਕਾਂ ਦੇ ਮੁੱਲ (Valuation) ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਅਕਸਰ ਕਿਸੇ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਮੁੱਲ ਅੰਕਣ ਲਈ ਇੱਕ ਬੈਂਚਮਾਰਕ ਲੱਭਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ NSE IPO ਪੂਰੇ ਐਕਸਚੇਂਜ ਸੈਕਟਰ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਮਾਪਦੰਡ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਨਿਵੇਸ਼ਕ BSE ਤੋਂ ਪੈਸਾ ਕਢਵਾ ਕੇ NSE ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਵਿੱਚ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ BSE ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ ਅਸਥਾਈ ਗਿਰਾਵਟ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 10% ਤੋਂ 15% ਤੱਕ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਸਟਾਕ ਨੂੰ ਵਾਜਬ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਖਰੀਦਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਜਿਹੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੌਰਾਨ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰਤਾ ਆਉਣਾ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ।
ਵਿਆਪਕ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਸੰਦਰਭ
ਐਕਸਚੇਂਜ ਸਟਾਕਾਂ ਦੀ ਖਾਸ ਗਤੀਵਿਧੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਆਊਟਲੁੱਕ ਮੈਕਰੋ ਇਕਨਾਮਿਕ ਕਾਰਕਾਂ (Macroeconomic factors) ਤੋਂ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਜੋ ਉਠਾਈ ਗਈ ਹੈ, ਉਹ ਹੈ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਰੁਝਾਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਆਯਾਤਕ (Importer) ਦੇਸ਼ ਹੈ, ਘੱਟ ਕੀਮਤਾਂ ਅਰਥਚਾਰੇ ਲਈ ਇੱਕ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸੰਕੇਤ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਘੱਟ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਯਾਤ ਲਾਗਤ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ (Inflation) ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਇਕੁਇਟੀਜ਼ (Indian Equities) ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (FIIs) ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ FIIs ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਵੱਧਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਮੁੱਚੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸੈਕਟਰ ਆਊਟਲੁੱਕ ਅਤੇ ਜੋਖਮ
ਬਾਜ਼ਾਰ ਮਾਹਿਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਵਿੱਤੀ (Financials) ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ (Defence) ਵਰਗੇ ਖਾਸ ਸੈਕਟਰਾਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ। ਵਿੱਤੀ ਸੈਕਟਰ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਖੇਤਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਸਥਿਰ ਰਿਟਰਨ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰੱਖਿਆ ਸੈਕਟਰ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਦੇ ਰੁਝਾਨ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਆਰਡਰ ਬੁੱਕ ਲਈ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਜੋਖਮਾਂ (Risks) ਪ੍ਰਤੀ ਸੁਚੇਤ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰਤਾ ਆਮ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਰਗੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਆਰਥਿਕਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਵਰਗੇ ਗਲੋਬਲ ਕਾਰਕ ਸੈਂਟੀਮੈਂਟ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਐਕਸਚੇਂਜ ਸਟਾਕਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਪਾਰਕ ਵਾਲੀਅਮ (Trading Volumes) ਅਤੇ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਸਥਿਰਤਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਐਕਸਚੇਂਜ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਬਦਲਾਅ ਜਾਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਸੁਸਤੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਫਰਮਾਂ ਦੀ ਮੁਨਾਫੇਖਰਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤੀ ਜੋ ਵੀ ਹੋਵੇ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਕੁਝ ਮੁੱਖ ਕਾਰਕਾਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ, NSE IPO ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸਮਾਂ-ਸਾਰਣੀ ਅਤੇ ਕੀਮਤ ਵੇਰਵੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਨਿਗਰਾਨੀਯੋਗ ਚੀਜ਼ ਹੋਣਗੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨਗੇ ਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਕਿੰਨੀ ਤਰਲਤਾ (Liquidity) ਖਿੱਚੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਦੂਜਾ, BSE 'ਤੇ ਵਪਾਰਕ ਵਾਲੀਅਮ ਨੂੰ ਟਰੈਕ ਕਰਨ ਨਾਲ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ ਕਿ ਸੰਭਾਵੀ IPO-ਸਬੰਧਤ ਸ਼ੋਰ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਟਾਕ ਦਾ ਬੁਨਿਆਦੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਰਗੇ ਮੈਕਰੋ ਸੂਚਕਾਂ (Macro indicators) ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨਾ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਰੁਚੀ ਬਾਰੇ ਸੰਕੇਤ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਹ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਰਾਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਕਿਸੇ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਸਿਹਤ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸਮਝ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਕੀਤੇ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀਆਂ ਅਟਕਲਾਂ 'ਤੇ।
