ਭਾਰਤੀ ਕਾਲਜ ਹੁਣ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਹੱਬ ਬਣ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਕੈਂਪਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਫਲ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਫਾਊਂਡਰਾਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ। ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸੰਭਾਲਣਾ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਰਿਸਕ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉੱਦਮਤਾ (Entrepreneurship) ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। Mesa School of Business ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ IIT ਕੈਂਪਸ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਹੇ, ਸਗੋਂ ਐਕਟਿਵ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਇਨਕਿਊਬੇਟਰ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਹ ਮਾਡਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਈਡੀਆਜ਼ ਟੈਸਟ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਬਹੁਤ ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ: ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ
ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਫਾਊਂਡਰਾਂ ਲਈ ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਦਬਾਅ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਚਲਾਉਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖਾ ਕੰਮ ਹੈ। IIT Jammu ਅਤੇ IIT Guwahati ਵਰਗੇ ਅਦਾਰੇ ਹੁਣ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਢਿੱਲ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਦੇ ਕੇ ਇਸ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਵੀ, ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੀ ਇੱਕ ਫਾਊਂਡਰ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਬਿਜ਼ਨਸ ਗੋਲਜ਼ 'ਤੇ ਪੂਰਾ ਫੋਕਸ ਕਰ ਸਕੇਗਾ।
ਫੰਡਿੰਗ ਅਤੇ ਸਟੇਨੇਬਿਲਟੀ (Financial Sustainability)
ਸਕੇਲਿੰਗ ਦਾ ਰਾਸਤਾ ਇੰਡਸਟਰੀ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। Mumbai Pav Co ਵਰਗੇ ਫੂਡ-ਟੈਕ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਘੱਟ ਪੂੰਜੀ ਨਾਲ ਜਲਦੀ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ Ather Energy ਵਰਗੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਹੀਕਲ ਜਾਂ ਡੀਪ-ਟੈਕ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ 'Patient Capital' ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ 'ਤੇ ਨੇੜਿਓਂ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਕੀਟ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ 10 ਸਾਲ ਤੱਕ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਨਕਿਊਬੇਟਰ ਇੱਕ ਸੇਫਟੀ ਨੈੱਟ ਵਾਂਗ
Human Biogenesis ਵਰਗੇ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਲਈ ਇਨਕਿਊਬੇਟਰ ਮੈਂਟਰਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਗ੍ਰਾਂਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਸਹਾਰਾ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਸਹੂਲਤਾਂ ਹਰ ਥਾਂ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੀ ਉੱਚ ਫੀਸ ਕਈ ਉਭਰਦੇ ਫਾਊਂਡਰਾਂ ਲਈ ਰੁਕਾਵਟ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਟੂਡੈਂਟ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਉਸ ਕੋਲ ਕੈਂਪਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਬਿਜ਼ਨਸ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦਾ ਰਨਵੇਅ ਅਤੇ ਸਹੀ ਗਾਈਡੈਂਸ ਹੈ।