Flipkart ਅਤੇ PhonePe ਵਰਗੀਆਂ ਦਿੱਗਜ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਭਾਰਤ ਲਿਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ 'Reverse Flipping' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ IPO ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤਿਆਰੀ ਹੈ।
ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਲਈ ਸਿੰਗਾਪੁਰ, ਅਮਰੀਕਾ ਜਾਂ ਕੇਮੈਨ ਆਈਲੈਂਡ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਲਡਿੰਗ ਕੰਪਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਇੱਕ ਰਿਵਾਜ ਜਿਹਾ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਗਲੋਬਲ ਵੈਂਚਰ ਕੈਪੀਟਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਅਤੇ ਟੈਕਸ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਸੀ। ਪਰ ਹੁਣ ਹਵਾ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ। Flipkart, PhonePe, Groww ਅਤੇ Zepto ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹੁਣ ਆਪਣਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪਤਾ ਵਾਪਸ ਭਾਰਤ ਸ਼ਿਫਟ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਕਿਉਂ?
ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਟੀਚਾ ਆਪਣੀ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਬਣਤਰ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜਾਂ 'ਤੇ ਲਿਸਟਿੰਗ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਆਸਾਨ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ GIFT City ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਸਰਲ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦਾ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਮਾਹੌਲ ਹੁਣ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਲਈ ਕਾਫੀ ਦੋਸਤਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀਆਂ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਬਹੁਤ ਮਹਿੰਗੀ ਅਤੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਟੈਕਸ ਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਕੰਪਨੀ ਆਪਣੀ ਹੋਲਡਿੰਗ ਸ਼ਿਫਟ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕਾਂ ਲਈ Capital Gains Tax ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਬੌਧਿਕ ਸੰਪੱਤੀ (IP) ਨੂੰ ਮੂਵ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨਾਲ ਤਾਲਮੇਲ ਬਿਠਾਉਣਾ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ 'ਤੇ ਵਾਧੂ ਦਬਾਅ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਵਿੱਤੀ ਲਚਕਤਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਜੇਕਰ ਇਹ ਕੰਪਨੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ Tech IPOs ਦੀ ਲਹਿਰ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।