Flipkart ਅਤੇ Swiggy ਵਰਗੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਹੁਣ ਖੁਦ ਆਪਣੇ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਹੁਣ 'ਗਰੋਥ-ਐਟ-ਐਨੀ-ਕਾਸਟ' ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ ਡਿਸਪਲਿਨਡ ਗਰੋਥ ਵੱਲ ਵਧਿਆ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। Flipkart, Swiggy, Zomato ਅਤੇ InMobi ਵਰਗੀਆਂ ਦਿੱਗਜ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਕਰਮਚਾਰੀ ਹੁਣ ਖੁਦ 'Operator-Founders' ਵਜੋਂ ਉਭਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਉਹ ਲੋਕ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਡਕਟਸ ਨੂੰ ਸਕੇਲ ਕਰਨ ਦਾ ਤਜਰਬਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਬਦਲੀ ਸੋਚ
ਵੈਂਚਰ ਕੈਪੀਟਲ ਫਰਮਾਂ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਫਾਊਂਡਰਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਾਅ ਲਗਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਡੋਮੇਨ ਐਕਸਪਰਟੀਜ਼ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਾਂਗ ਸਿਰਫ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਹੁਣ ਫੋਕਸ Unit Economics ਅਤੇ Contribution Margins 'ਤੇ ਹੈ। ਇਹ ਫਾਊਂਡਰ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਹੀ ਸਸਟੇਨੇਬਲ ਗਰੋਥ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
'Flipkart Mafia' ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਆਈ ਪਰਿਪੱਕਤਾ (Maturity) ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੀਨੀਅਰ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਟਾਕ ਆਪਸ਼ਨਜ਼ (ESOPs) ਰਾਹੀਂ ਕਾਫੀ ਪੈਸਾ ਕਮਾਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਫਾਈਨੈਂਸ਼ੀਅਲ ਕੁਸ਼ਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। 'Flipkart Mafia' ਦਾ ਮਾਡਲ ਅੱਜ ਫਿਨਟੇਕ (Fintech) ਅਤੇ SaaS ਸੈਕਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਲੂਪ੍ਰਿੰਟ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
AI ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ
Artificial Intelligence ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਟ੍ਰੈਂਡ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। AI ਟੂਲਸ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਹੁਣ ਛੋਟੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਘੱਟ ਖਰਚੇ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ Burn Rate ਘਟ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਜੇ ਵੀ ਬਰਕਰਾਰ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਫਾਊਂਡਰ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਤੋਂ ਆਏ ਹਨ, ਪਰ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਬ੍ਰਾਂਡ ਨੇਮ ਦੇ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਨਾਲ ਲੜਨਾ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਹੁਣ ਉਸੇ ਫਾਊਂਡਰ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਜੋ ਸਿਰਫ ਵੈਲਿਊਏਸ਼ਨ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪ੍ਰੋਫਿਟੇਬਿਲਟੀ ਦਾ ਰਾਹ ਸਾਫ ਦਿਖਾ ਸਕੇ।