ਭਾਰਤੀ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਹੁਣ 'ਗ੍ਰੋਥ' ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ 'ਪ੍ਰੋਫਿਟ' ਦੀ ਕਦਰ ਹੈ। ਸਾਲ **2024** ਤੋਂ ਬਾਅਦ **10** ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣਾ 'ਯੂਨੀਕੋਰਨ' ਦਾ ਰੁਤਬਾ ਗਵਾ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ Slice ਅਤੇ Unacademy ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਨਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਭਾਰਤੀ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਇਸ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਅ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਰਿਹਾ ਹੈ। 2026 ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ 'ਜ਼ਰੂਰਤ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗ੍ਰੋਥ' ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 'ਸਸਟੇਨੇਬਲ ਬਿਜ਼ਨਸ ਮਾਡਲ' ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ 10 ਤੋਂ 16 ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਦੀ ਵੈਲਿਊਏਸ਼ਨ ਹੁਣ $1 ਬਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਆ ਗਈ ਹੈ।
Slice ਅਤੇ Unacademy ਦੀ ਹਾਲਤ
ਫਿਨਟੇਕ ਕੰਪਨੀ Slice, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ $1.4 ਬਿਲੀਅਨ ਦੀ ਵੈਲਿਊ 'ਤੇ ਸੀ, ਹੁਣ $450-$470 ਮਿਲੀਅਨ 'ਤੇ ਆ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 70% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, Edtech ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ Unacademy ਨੂੰ upGrad ਦੁਆਰਾ ਮਹਿਜ਼ $200 ਮਿਲੀਅਨ ਵਿੱਚ ਖਰੀਦਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਦੀ 2021 ਦੀ $3.4 ਬਿਲੀਅਨ ਦੀ ਪੀਕ ਵੈਲਿਊ ਤੋਂ 94% ਘੱਟ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਕਿਉਂ ਬਦਲ ਰਹੇ ਹਨ?
ਗਲੋਬਲ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਹੁਣ AI (ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ) ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵੱਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰੁਝਾਨ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਕੋਲ ਕੋਈ ਸਪੱਸ਼ਟ ਮੁਨਾਫਾ (Profit) ਨਹੀਂ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਫੰਡਿੰਗ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ASK Private Wealth Hurun India 'Cheetah' Index ਮੁਤਾਬਕ, ਨਵੇਂ ਸੈਕਟਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ EV ਅਤੇ Deeptech ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਕਾਫੀ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਹਨ।