ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਵਿੱਚ Indian startups ਨੇ ਲਗਭਗ **$678 ਮਿਲੀਅਨ** ਦੀ ਫੰਡਿੰਗ ਜੁਟਾਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸਤੰਬਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ **47.5%** ਘੱਟ ਹੈ। ਇਸ ਮੰਦੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਵੱਡੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਸੌਦਿਆਂ ਦੀ ਘਾਟ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ US-based AI ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵੱਲ ਰੁਝਾਨ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਦੌਰਾਨ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਫੰਡਿੰਗ ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਸਤੰਬਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 47.5% ਡਿੱਗ ਕੇ $678 ਮਿਲੀਅਨ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ $100 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਵੱਡਾ ਡੀਲ (Mega-deal) ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੁੱਲ ਫੰਡਿੰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਬਦਲਦੀ ਰਣਨੀਤੀ
ਗਲੋਬਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਹੁਣ ਆਪਣਾ ਪੈਸਾ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ AI ਇਨਫਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ ਅਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਟੈਕ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਉਣ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲੇਟ-ਸਟੇਜ (Late-stage) ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਲਈ ਵੱਡੀ ਰਕਮ ਜੁਟਾਉਣੀ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਹੁਣ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਸਿਰਫ਼ ਗ੍ਰੋਥ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ (Profitability) ਅਤੇ ਸਹੀ ਯੂਨਿਟ ਇਕਨਾਮਿਕਸ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
SEBI ਦਾ ਨਵਾਂ ਨਿਯਮ
ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਲਿਆਉਣ ਲਈ SEBI ਨੇ ਸਤੰਬਰ 2026 ਤੋਂ 'Accredited Investor' ਫਰੇਮਵਰਕ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ₹5 ਕਰੋੜ ਦੀ ਸਕਿਓਰਿਟੀਜ਼ ਮਾਰਕੀਟ ਐਕਸਪੋਜ਼ਰ ਰੂਟ ਅਤੇ ਮੈਨੇਜਰ-ਲੈੱਡ ਐਕਰੀਡੇਸ਼ਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਕਸਦ ਘਰੇਲੂ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕੈਪੀਟਲ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਦਿਖਣ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਸਮਾਂ ਲੱਗੇਗਾ। ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਦਿਲਚਸਪ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕੀ ਭਾਰਤੀ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਫੰਡਿੰਗ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾ ਕੇ ਘਰੇਲੂ ਪੂੰਜੀ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈ ਸਕਣਗੇ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।