ਭਾਰਤੀ ਕੰਜ਼ਿਊਮਰ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਫੰਡਿੰਗ ਦੇ ਨਵੇਂ ਦੌਰ ਵਿੱਚ **₹1,000 ਕਰੋੜ** ਤੋਂ ਵੱਧ ਜੁਟਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। Technosport, mCaffeine ਅਤੇ The Health Factory ਵਰਗੇ ਬ੍ਰਾਂਡਸ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਸੰਦ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਹੁਣ ਮਾਰਕੀਟ ਦਾ ਧਿਆਨ ਨਿਸ਼ (niche) ਉਤਪਾਦਾਂ ਅਤੇ ਕੁਇੱਕ-ਕਾਮਰਸ (quick-commerce) 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਕੰਜ਼ਿਊਮਰ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਫੰਡਰੇਜ਼ਿੰਗ ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਲਹਿਰ ਆਈ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਹੁਣ ਆਮ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖਾਸ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਸਾ ਲਗਾ ਰਹੇ ਹਨ ਜੋ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਗਾਹਕ ਬੇਸ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹੇ ਹਨ।
ਕਿਹੜੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹਨ ਦੌੜ ਵਿੱਚ?
- Technosport: ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਸਥਿਤ ਇਹ ਸਪੋਰਟਸ ਅਪਰੈਲ ਕੰਪਨੀ ₹250 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ₹300 ਕਰੋੜ ਜੁਟਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਆਪਣੀ ਵੈਲਿਊਏਸ਼ਨ ₹3,000 ਕਰੋੜ ਦੇ ਕਰੀਬ ਦੇਖ ਰਹੀ ਹੈ।
- mCaffeine: ਬਿਊਟੀ ਅਤੇ ਪਰਸਨਲ ਕੇਅਰ ਸੈਗਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਇਹ ਕੰਪਨੀ ₹600 ਕਰੋੜ ਤੱਕ ਦੀ ਫੰਡਿੰਗ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ।
- The Health Factory: ਇਹ ਕੰਪਨੀ ਪ੍ਰੋਟੀਨ-ਐਨਰਿਚਡ ਬ੍ਰੈੱਡ ਸੈਗਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਵਿਸਥਾਰ ਲਈ ₹200 ਕਰੋੜ ਜੁਟਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਹੈ।
- Boba Bhai: ਇਹ ਕੁਇੱਕ-ਸਰਵਿਸ ਚੇਨ ਬੱਬਲ ਟੀ ਅਤੇ ਫਿਊਜ਼ਨ ਫੂਡ ਲਈ ₹100 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਫੰਡਿੰਗ ਦਾ ਟੀਚਾ ਰੱਖ ਰਹੀ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਕਿਉਂ ਬਦਲੀ?
ਮਾਰਕੀਟ ਦੇ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਵੈਂਚਰ ਕੈਪੀਟਲ ਫਰਮਾਂ ਹੁਣ ਵੱਡੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਖਾਸ ਖੇਤਰਾਂ (niche categories) ਦੇ 'ਵਿਨਰਸ' ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਕੁਇੱਕ-ਕਾਮਰਸ ਦੀ ਵਧਦੀ ਪਹੁੰਚ ਨੇ ਇਸ ਪੂਰੇ ਗੇਮ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣਾ ਸਾਮਾਨ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਹਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਕੀ ਹਨ?
ਹਾਲਾਂਕਿ ਗਰੋਥ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ High Customer Acquisition Costs ਅਤੇ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਨੂੰ ਕੁਸ਼ਲ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗੀ ਕਿ ਉਹ ਫੰਡਿੰਗ ਨੂੰ ਕਿੰਨੀ ਜਲਦੀ ਮੁਨਾਫੇ (Profit) ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ 'Cash Burn' ਕੀਤੇ ਆਪਣਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਿਵੇਂ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ।