ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੇ **₹7,131 ਕਰੋੜ** ਦਾ Research, Development and Innovation (RDI) ਫੰਡ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਫੰਡ 14 ਵੈਂਚਰ ਕੈਪੀਟਲ ਫਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ ਤਾਂ ਜੋ ਨਵੇਂ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਰਫਤਾਰ ਮਿਲ ਸਕੇ।
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਨਵੀਂ RDI ਸਕੀਮ ਤਹਿਤ ₹7,131 ਕਰੋੜ ਦੀ ਵੱਡੀ ਰਾਸ਼ੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਪੂੰਜੀ ਨੂੰ Chiratae Ventures, Blume Ventures, Kalaari Capital, Speciale Invest ਅਤੇ TVS Capital Funds ਵਰਗੀਆਂ ਨਾਮੀ ਫਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵੰਡਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਨਿਵੇਸ਼ ਦਾ ਬਦਲਦਾ ਰੁਝਾਨ
2026 ਦੀ ਤੀਜੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਵੈਂਚਰ ਕੈਪੀਟਲ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ $2.7 ਬਿਲੀਅਨ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਡੀਲਜ਼ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ 8% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖੀ ਗਈ। ਅੰਕੜੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਹੁਣ ਛੋਟੀਆਂ ਡੀਲਜ਼ ਦੀ ਬਜਾਏ ਵੱਡੀਆਂ ਡੀਲਜ਼ (ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 13 ਡੀਲਜ਼ $50 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਨ) 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਗ੍ਰੋਥ-ਸਟੇਜ ਡੀਲਜ਼ ਦਾ ਮੀਡੀਅਨ ਸਾਈਜ਼ ਵੀ ਵਧ ਕੇ $10.4 ਮਿਲੀਅਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸੈਕਟਰ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ
ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਅਤੇ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ B2B ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਡੀਲਜ਼ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 27% ਤੱਕ ਡਿੱਗੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਈ-ਕਾਮਰਸ ਅਤੇ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਸੈਕਟਰਾਂ ਨੇ ਰਿਕਵਰੀ ਦਿਖਾਈ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 14% ਅਤੇ 17% ਦਾ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। Emergent Labs, Freehand.ai ਅਤੇ Sarvam AI ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਫੰਡ ਜੁਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।
RDI ਫੰਡ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ
ਇਹ ਨਵਾਂ ਫੰਡ ਅਰਲੀ-ਸਟੇਜ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਲਈ ਇੱਕ 'ਲਿਕਵਿਡਿਟੀ ਬੂਸਟ' ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ, ਜੋ ਇਸ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕੈਪੀਟਲ ਦੀ ਘਾਟ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਹਨ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਮਾਹਰ ਹੁਣ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਫੰਡ ਕਿੰਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀ ਇਹ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋਵੇਗਾ।