ਭਾਰਤੀ B2C ਈ-ਕਾਮਰਸ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਲਈ ਫੰਡਿੰਗ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਕਾਫੀ ਠੰਡਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਾਲ 2026 ਦੇ ਪਹਿਲੇ 10 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫੰਡਿੰਗ **$1.6 ਬਿਲੀਅਨ** ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ **$2.4 ਬਿਲੀਅਨ** ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ **33%** ਘੱਟ ਹੈ।
ਇਨਵੈਸਟਰਾਂ ਦੀ ਸਾਵਧਾਨੀ
ਮੌਜੂਦਾ ਅੰਕੜੇ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵੈਂਚਰ ਕੈਪੀਟਲ ਫਰਮਾਂ ਹੁਣ ਵੱਡੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਗੁਰੇਜ਼ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਸਰ ਲੇਟ-ਸਟੇਜ ਫੰਡਿੰਗ 'ਤੇ ਪਿਆ ਹੈ, ਜੋ 51% ਡਿੱਗ ਕੇ $587 ਮਿਲੀਅਨ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੀਡ-ਸਟੇਜ ਫੰਡਿੰਗ ਵਿੱਚ ਵੀ 50% ਦੀ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ, ਜੋ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ $169 ਮਿਲੀਅn ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਰਲੀ-ਸਟੇਜ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਨੇ ਕੁਝ ਲਚਕਤਾ ਦਿਖਾਈ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਫੰਡਿੰਗ ਵਧ ਕੇ $872 ਮਿਲੀਅਨ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਮੈਗਾ ਡੀਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਮੀ
ਇਸ ਸਾਲ ਵੱਡੇ ਸੌਦਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਸਾਲ 2026 ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਹੀ ਡੀਲ $100 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ FS Life ਦੀ $110 ਮਿਲੀਅਨ ਦੀ ਸੀਰੀਜ਼ B ਫੰਡਿੰਗ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਉਲਟ, ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਇਸੇ ਮਿਆਦ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਅਜਿਹੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਡੀਲਜ਼ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਕੁੱਲ ਡੀਲ ਰਾਊਂਡ ਵੀ 621 ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੇ 356 ਰਹਿ ਗਏ ਹਨ।
ਐਗਜ਼ਿਟ ਦੇ ਰਾਹ ਵੀ ਔਖੇ
ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਐਗਜ਼ਿਟ ਦੇ ਵਿਕਲਪ ਵੀ ਸੀਮਤ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਐਕਵਾਇਰਸਿਸ਼ਨ (Acquisition) ਦੀ ਗਿਣਤੀ 25 ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ 19 ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ IPOs ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸਿਰਫ਼ 7 ਰਹੀ ਹੈ। L’Oréal ਦੁਆਰਾ Innovist ਅਤੇ USV India ਦੁਆਰਾ Wellbeing Nutrition ਨੂੰ ਖਰੀਦਣਾ ਇਸ ਸਾਲ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। Astrotalk ਨੇ ਜ਼ਰੂਰ ਯੂਨੀਕੋਰਨ ਦਾ ਦਰਜਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਇੰਟਰਨਲ ESOP ਬਾਈਬੈਕ ਕਾਰਨ ਸੀ।
ਹੁਣ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਅਸਲੀ ਚੁਣੌਤੀ 'ਗਰੋਥ' ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ 'ਕੈਪੀਟਲ ਐਫੀਸ਼ੀਐਂਸੀ' ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਕੰਪਨੀਆਂ ਮੁਨਾਫੇ ਦਾ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾ ਸਕਦੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਫੰਡ ਜੁਟਾਉਣਾ ਹੋਰ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋਵੇਗਾ।