Indian Institute of Science (IISc) ਦੇ Foundation for Science Innovation and Development (FSID) ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਨੂੰ ਦੁੱਗਣਾ ਕਰਕੇ 300 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦਾ ਟੀਚਾ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਡਿਫੈਂਸ, ਸਪੇਸ ਅਤੇ ਹੈਲਥਕੇਅਰ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਰਿਸਰਚ ਤੋਂ ਮਾਰਕੀਟ ਤੱਕ ਦਾ ਸਫਰ
ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਸਥਿਤ Indian Institute of Science ਦਾ FSID ਮੌਜੂਦਾ 150 ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ 300 ਕਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਅਕਾਦਮਿਕ ਖੋਜ ਨੂੰ ਵਪਾਰਕ ਸਫਲਤਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਇੰਕਿਊਬੇਟਰਾਂ ਤੋਂ ਉਲਟ, FSID 'ਪੇਸ਼ੈਂਟ ਕੈਪੀਟਲ' (Patient Capital) ਮਾਡਲ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਡੀਪ-ਟੈੱਕ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੈਬ ਤੋਂ ਮਾਰਕੀਟ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਾਲ ਲੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ₹25 ਲੱਖ ਤੱਕ ਦੀ ਸੀਡ ਫੰਡਿੰਗ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਟ੍ਰੈਟਜਿਕ ਫੋਕਸ ਅਤੇ AI
ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਹੁਣ ਏਅਰੋਸਪੇਸ, ਡਿਫੈਂਸ, ਕ੍ਰਿਟੀਕਲ ਮਿਨਰਲਜ਼ ਅਤੇ ਐਡਿਟਿਵ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਵਰਗੇ ਅਹਿਮ ਸੈਕਟਰਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, Gates Foundation ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਇੱਕ AI Deployment Centre of Excellence ਵੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ AI ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਪਰਖਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨੋਟ
ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ FSID ਇੱਕ ਨੌਨ-ਪ੍ਰੋਫਿਟ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਲਿਸਟਡ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪਰ, ਇਹਨਾਂ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਡਿਫੈਂਸ ਸੈਕਟਰ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ 'ਤੇ ਪਵੇਗਾ, ਜੋ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਫਰਮਾਂ ਨਾਲ ਭਾਈਵਾਲੀ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਐਕੁਆਇਰ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਡੀਪ-ਟੈੱਕ ਵਿੱਚ ਜੋਖਮ (Risk) ਕਾਫੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਲੈਬ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਪ੍ਰੋਟੋਟਾਈਪ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਨਿਰੰਤਰ ਫੰਡਿੰਗ ਅਤੇ ਲੈਬ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਰਹੇਗੀ।