AI ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਲਈ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਫੰਡਿੰਗ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਕੰਪਨੀਆਂ ਸੀਡ ਸਟੇਜ (Seed Stage) 'ਤੇ ਹੀ ਰਿਕਾਰਡ ਵੈਲਿਊਏਸ਼ਨਾਂ ਹਾਸਲ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਟਰੈਕਸ਼ਨ (Traction) ਦਿਖਾਉਣ ਤੋਂ ਕਈ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕ (Investors) ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਸਾ ਲਗਾ ਰਹੇ ਹਨ।
VC ਦੀ ਭੱਜ-ਦੌੜ ਅਤੇ ਵਧਦੀਆਂ Valuations
ਵੈਲਿਊਏਸ਼ਨ ਦਾ ਇਹ ਰੁਝਾਨ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ VC ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਾਰਨ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ VC ਫਰਮਾਂ ਕੋਲ ਪੈਸੇ ਦੀ ਕੋਈ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਉਹ ਸੀਡ ਰਾਊਂਡ (Seed Rounds) ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੀ ਜਲਦੀ ਦਾਖਲ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ Valuations ਹੋਰ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। Data from Carta ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਵੇਂ ਸੀਡ ਡੀਲਜ਼ (Seed Deals) ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘਟੀ ਹੈ, ਪਰ ਔਸਤ ਵੈਲਿਊਏਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਉਛਾਲ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਅਜਿਹੀ ਹੈ ਕਿ ਨਿਵੇਸ਼ਕ AI ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਭਵਿੱਖੀ ਸੰਭਾਵਨਾ 'ਤੇ ਵੱਡਾ ਦਾਅ ਲਗਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਅਕਸਰ ਕੋਈ ਖਾਸ Revenue ਜਾਂ Product-Market Fit ਹਾਸਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ।
AI ਟੈਲੈਂਟ ਦੀ ਮੰਗ ਅਤੇ ਮੁੱਲ
AI ਟੈਲੈਂਟ ਦੀ ਕਮੀ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। OpenAI ਵਰਗੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ AI ਲੈਬਾਂ ਤੋਂ ਆਏ ਜਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਬਤ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਾਲੇ ਸੰਸਥਾਪਕਾਂ (Founders) ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹੱਤਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਚੋਟੀ ਦੇ AI ਖੋਜਕਾਰਾਂ (Researchers) ਲਈ ਚੱਲ ਰਹੀ ਇਹ 'ਜੰਗ' ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੀਆਂ ਰਕਮਾਂ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ Valuations ਹੋਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸਦੀ ਇੱਕ ਮਿਸਾਲ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਜਦੋਂ Mira Murati ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਕੰਪਨੀ ਨੇ $2 ਬਿਲੀਅਨ ਦੀ Seed Round $12 ਬਿਲੀਅਨ ਦੀ Valuation 'ਤੇ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਵਧਿਆ ਦਬਾਅ ਅਤੇ ਜੋਖਮ
ਇਸ ਉੱਚੇ ਫੰਡਿੰਗ ਮਾਹੌਲ ਨੇ ਸੰਸਥਾਪਕਾਂ 'ਤੇ ਭਾਰੀ ਦਬਾਅ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਬਿਲੀਅਨ-ਡਾਲਰ ਕੰਪਨੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ $50 ਬਿਲੀਅਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਟੀਚਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਫੰਡਿੰਗ ਰਾਊਂਡ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਹਾਈਪਰ-ਗ੍ਰੋਥ (Hyper-growth) ਦਿਖਾਉਣੀ ਪਵੇਗੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਉੱਚੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ Valuation ਨੂੰ ਜਾਇਜ਼ ਠਹਿਰਾਉਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਉੱਚ Seed Valuations ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਗਲਤੀਆਂ ਲਈ ਘੱਟ ਮਾਰਜਿਨ, ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ (Experimentation) ਲਈ ਘੱਟ ਜਗ੍ਹਾ, ਅਤੇ ਪਿਵੋਟਸ (Pivots) ਲਈ ਘੱਟ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ। ਸੰਸਥਾਪਕ ਇਸ ਜੋਖਮ ਵਿੱਚ ਫਸ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਨਵੇਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹਿੰਗੇ ਹੋ ਜਾਣ ਪਰ ਅਗਲਾ ਰਾਊਂਡ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦਾ Traction ਨਾ ਦਿਖਾ ਸਕਣ।