IIT Mandi ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ਨੇ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੇ **22%** ਕਾਲਜ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੁਣ ਆਪਣਾ ਬਿਜ਼ਨਸ ਚਲਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਅਤੇ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਵੱਲ ਵੱਧਦਾ ਝੁਕਾਅ ਭਾਰਤੀ ਮਾਰਕੀਟ ਲਈ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰੀਅਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਤਬਦੀਲੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। IIT Mandi, REVA University ਅਤੇ GUESSS India ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ ਕਿ 22% ਕਾਲਜ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਔਸਤ 23% ਦੇ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਹੈ।
ਨੌਕਰੀਆਂ ਤੋਂ ਮੋਹ ਭੰਗ?
25,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ 'ਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇਸ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਰੁਚੀ ਘਟਦੀ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। 2023 ਤੋਂ 2025 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ 12.7% ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ 10.1% ਰਹਿ ਗਏ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੀ ਚਾਹਤ 31.3% ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ 27.4% 'ਤੇ ਆ ਗਈ ਹੈ।
ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਤੇ ਨਜ਼ਰੀਆ
ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਾਫੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਹੈ:
- 43% ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਪਣਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।
- 41% ਫਾਊਂਡਰ ਉਹ ਹਨ ਜੋ ਇੱਕ ਵਾਰ ਅਸਫਲ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਦੁਬਾਰਾ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਉਤਰੇ ਹਨ।
- 42% ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਦੋ ਜਾਂ ਦੋ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਿਜ਼ਨਸ ਸੰਭਾਲ ਰਹੇ ਹਨ।
- 31% ਉਹ ਕਾਰੋਬਾਰ ਜੋ ਹੁਣ ਰੈਵਿਨਿਊ ਕਮਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਿਰਫ 2025 ਵਿੱਚ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਹਨ।
ਮਾਰਕੀਟ ਲਈ ਇਸਦੇ ਮਾਇਨੇ
ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਸਿਰਫ ਸਿੱਖਿਆ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਇਹ ਲੇਬਰ ਮਾਰਕੀਟ ਅਤੇ ਵੈਂਚਰ ਕੈਪੀਟਲ ਫੰਡਿੰਗ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਆਪਣੇ ਇਨਕਿਊਬੇਟਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਅਕਾਦਮਿਕ ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਅਮਲ ਵਿਚਕਾਰ ਦੂਰੀ ਘਟਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਹੁਣ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਦਿਲਚਸਪ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਇਹ ਵਿਦਿਆਰਥੀ-ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਸਫਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
