Polymarket ਅਤੇ Kalshi ਵਰਗੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਹੁਣ US ਸਟਾਕਸ ਅਤੇ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਘਟਨਾਵਾਂ 'ਤੇ ਸੱਟੇਬਾਜ਼ੀ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। **$220 ਮਿਲੀਅਨ** ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਵਾਲਿਊਮ ਵਾਲੇ ਇਹ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਰਵਾਇਤੀ ਐਕਸਚੇਂਜਾਂ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਵਚ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਪ੍ਰਡਿਕਸ਼ਨ ਮਾਰਕੀਟਸ (Prediction Markets) ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਚੋਣਾਂ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਹੁਣ Polymarket ਅਤੇ Kalshi ਵਰਗੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ Nvidia, Tesla, Apple ਅਤੇ Alphabet ਵਰਗੀਆਂ ਦਿੱਗਜ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ 'ਤੇ ਸੱਟਾ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਰਿਸਕ ਹੈਜਿੰਗ (Hedging) ਲਈ ਹਨ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ New York Stock Exchange ਜਾਂ Nasdaq ਵਰਗੇ ਨਿਯਮਤ ਐਕਸਚੇਂਜਾਂ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰੇ ਹਨ।
ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ ਬਨਾਮ ਸੱਟੇਬਾਜ਼ੀ
ਰਵਾਇਤੀ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ ਖਰੀਦਦੇ ਹੋ, ਇੱਥੇ ਇੱਕ 'ਬਾਈਨਰੀ ਸੱਟੇਬਾਜ਼ੀ ਮਾਡਲ' (Binary Betting Model) ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਉਪਭੋਗਤਾ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਪੈਸਾ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੀ ਸਟਾਕ ਇੱਕ ਖਾਸ ਕੀਮਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇਗਾ ਜਾਂ ਕੀ ਕੋਈ ਖਾਸ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਇਵੈਂਟ (ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਲਾਂਚ) ਹੋਵੇਗਾ। ਜੇ ਤੁਹਾਡੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਸਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਜਿੱਤਦੇ ਹੋ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਪੂਰਾ ਪੈਸਾ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ $220 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਾ ਵਪਾਰ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਖਾਮੀਆਂ
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ। ਰਵਾਇਤੀ ਐਕਸਚੇਂਜਾਂ 'ਤੇ ਇਨਸਾਈਡਰ ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ (Insider Trading) ਰੋਕਣ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵਿੱਤੀ ਨਤੀਜੇ ਜਨਤਕ ਕਰਨ ਦੇ ਸਖਤ ਨਿਯਮ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਉਲਟ, ਇਹ ਪ੍ਰਡਿਕਸ਼ਨ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਇੱਕ 'ਗ੍ਰੇ ਏਰੀਆ' ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਰਜਿਸਟਰਡ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਕੀਟ ਹੇਰਾਫੇਰੀ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਕੋਈ ਜਵਾਬਦੇਹ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਕਾਨੂੰਨੀ ਲੜਾਈ
ამ ਸਮੇਂ US ਰੈਗੂਲੇਟਰਾਂ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ Securities and Exchange Commission (SEC) ਅਤੇ Commodity Futures Trading Commission (CFTC) ਵਿਚਕਾਰ ਇਹ ਜੰਗ ਛਿੜੀ ਹੋਈ ਹੈ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਨੂੰ ਕੌਣ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰੇਗਾ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਵਿਕੇਂਦਰੀਕ੍ਰਿਤ (Decentralized) ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਬਣਤਰ ਕਾਰਨ ਇਹਨਾਂ 'ਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕੰਮ 'ਨਿਵੇਸ਼' ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ਼ 'ਸੱਟੇਬਾਜ਼ੀ' ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੈ।