Telecom Regulatory Authority of India (TRAI) ਹੁਣ One-Time Password (OTP) ਲਈ ਯੂਨੀਵਰਸਲ SMS ਟੈਂਪਲੇਟ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਸਾਈਬਰ ਫਰੌਡ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ 2025 ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ **₹22,495 ਕਰੋੜ** ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਬੈਂਕਾਂ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ 'ਤੇ ਕੰਪਲਾਇੰਸ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦਾ ਵਾਧੂ ਬੋਝ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਦਾ ਸਖ਼ਤ ਐਕਸ਼ਨ
TRAI ਵੱਲੋਂ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਇਹ ਨਵਾਂ ਸਿਸਟਮ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਟੈਂਪਲੇਟ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੋਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਯੂਜ਼ਰਸ ਨੂੰ ਇਹ ਪਛਾਣਨ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾ ਆਵੇ ਕਿ OTP ਅਸਲੀ ਹੈ ਜਾਂ ਫਰਜ਼ੀ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਆਪਣਾ ਵੱਖਰਾ ਫਾਰਮੈਟ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਸਕੈਮਰਸ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚੂਨਾ ਲਗਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਖਬਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਬੈਂਕਾਂ, ਪੇਮੈਂਟ ਗੇਟਵੇਅ ਅਤੇ ਈ-ਕਾਮਰਸ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਇੰਟਰਨਲ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਇਹ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ, ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਨਾਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ Operating Expenses ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਾਈਬਰ ਕ੍ਰਾਈਮ ਦੀ ਡਰਾਉਣੀ ਤਸਵੀਰ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, 2021 ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਸਿਰਫ 2.62 ਲੱਖ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਸਨ, ਉੱਥੇ ਹੀ 2025 ਵਿੱਚ ਇਹ ਅੰਕੜਾ 24 ਲੱਖ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ASTR ਅਤੇ Financial Risk Indicator ਵਰਗੇ ਟੂਲਜ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਸਮੱਸਿਆ ਅਜੇ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਹੈ।
ਅਗਲਾ ਕਦਮ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?
ਹੁਣ TRAI ਇਸ ਮਾਮਲੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਕੰਸਲਟੇਸ਼ਨ ਪੇਪਰ ਜਾਰੀ ਕਰੇਗੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਸਾਫ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਮਾਰਕੀਟ ਐਕਸਪਰਟਸ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਲਿਸਟਡ ਬੈਂਕਾਂ ਅਤੇ ਫਿਨਟੇਕ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਤਕਨੀਕੀ ਖਰਚਿਆਂ (Tech Spending) 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।