ਸਰਕਾਰ ਦੀ Securities Transaction Tax (STT) ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਕਮਾਈ **₹40,214 ਕਰੋੜ** ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ **53%** ਦਾ ਵੱਡਾ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਰਿਟੇਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਉਤਸ਼ਾਹ ਘਟਦਾ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ **87.7%** ਡੈਰੀਵੇਟਿਵਜ਼ ਟਰੇਡਰਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਵਿੱਚ ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ ਰਾਹੀਂ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਪੈਸਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। 17 ਸਤੰਬਰ ਤੱਕ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, STT ਕੁਲੈਕਸ਼ਨ ₹40,214 ਕਰੋੜ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਈ ਹੈ। ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਟੈਕਸ ਤੋਂ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਮੋਟੀ ਕਮਾਈ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ ਵੋਲਯੂਮ ਉੱਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਜੇਬ 'ਤੇ ਡਾਕਾ
ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਟਰੇਡ ਕਰਨਾ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਫਿਊਚਰਜ਼ ਅਤੇ ਆਪਸ਼ਨਜ਼ (F&O) ਵਿੱਚ ਵਧੇ ਹੋਏ STT, ਬ੍ਰੋਕਰੇਜ ਫੀਸਾਂ ਅਤੇ GST ਨੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ ਨੂੰ ਨਿਚੋੜ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। SEBI ਦੇ ਤਾਜ਼ਾ ਡਾਟਾ ਅਨੁਸਾਰ, FY26 ਵਿੱਚ ਰਿਟੇਲ ਇਕੁਇਟੀ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵਜ਼ ਟਰੇਡਰਾਂ ਦੇ ਕੁੱਲ ਨੁਕਸਾਨ ਵਿੱਚ 35% ਹਿੱਸਾ ਸਿਰਫ਼ ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨ ਖਰਚਿਆਂ ਦਾ ਹੀ ਸੀ।
NSE ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਦਲਾਵਾਂ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ (NSE) 'ਤੇ ਵੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਗਸਤ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵਜ਼ ਟਰਨਓਵਰ 22.6% ਘੱਟ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ RBI ਦੁਆਰਾ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਸਖ਼ਤ ਕੋਲੇਟਰਲ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਵੀ ਹੱਥ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਲਿਕਵਿਡਿਟੀ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪਿਆ ਹੈ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵਜ਼ ਐਕਸਚੇਂਜ ਦੇ ਨੈੱਟ ਪ੍ਰੋਫਿਟ ਵਿੱਚ 15% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖੀ ਗਈ ਹੈ।
ਹੁਣ ਮਾਰਕੀਟ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਸਰਕਾਰ ਆਪਣਾ ਸਾਲਾਨਾ ₹73,700 ਕਰੋੜ ਦਾ ਟੀਚਾ ਪੂਰਾ ਕਰ ਪਾਵੇਗੀ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਉੱਚੇ ਖਰਚਿਆਂ ਕਾਰਨ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਮਾਰਕੀਟ ਤੋਂ ਕਿਨਾਰਾ ਕਰ ਲੈਣਗੇ।
