SEBI ਹੁਣ ਐਕਸਪਾਇਰੀ ਵਾਲੇ F&O ਕੰਟਰੈਕਟਸ ਅਤੇ Closing Auction Session ਦੇ ਲਿੰਕ ਨੂੰ ਤੋੜਨ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਗਸਤ 2026 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਧੀ ਮਾਰਕੀਟ ਵੋਲੈਟਿਲਿਟੀ ਅਤੇ ਲਿਕਵਿਡਿਟੀ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਕਾਰਨ ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਨੇ ਇਹ ਵੱਡਾ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਹੈ।
ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਹੈ ਹਲਚਲ?
SEBI ਨੇ 3 ਸਤੰਬਰ, 2026 ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ F&O ਕੰਟਰੈਕਟਸ ਦੀ ਸੈਟਲਮੈਂਟ ਅਤੇ Closing Auction Session ਵਿਚਕਾਰ ਮੌਜੂਦਾ ਸਬੰਧਾਂ ਦੀ ਮੁੜ ਜਾਂਚ ਕਰੇਗਾ। ਅਗਸਤ 2026 ਵਿੱਚ ਨਵਾਂ ਸਿਸਟਮ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਆਖਰੀ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਨੇ ਰਿਟੇਲ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ।
ਮੁੱਖ ਚੁਣੌਤੀਆਂ
ਮੌਜੂਦਾ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਕੈਸ਼ ਮਾਰਕੀਟ ਨੂੰ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵ ਸੈਟਲਮੈਂਟ ਦਾ ਭਾਰੀ ਬੋਝ ਝੱਲਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਲਿਕਵਿਡਿਟੀ ਵਿੱਚ ਗੈਪ (Liquidity Gaps) ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਟ੍ਰੇਡਰਾਂ ਲਈ ਡੈਲਟਾ ਹੈਜਿੰਗ (Delta Hedging) ਕਰਨਾ ਲਗਭਗ ਅਸੰਭਵ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਿਉਚੁਅਲ ਫੰਡਾਂ ਲਈ ਵੀ ਇਹ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਜੋਖਮ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਕਲੋਜ਼ਿੰਗ ਪ੍ਰਾਈਸ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਕਾਰਨ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ 'ਟ੍ਰੈਕਿੰਗ ਐਰਰ' (Tracking Error) ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਮਾਰਕੀਟ ਦਾ ਰਿਐਕਸ਼ਨ
ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਦੇ ਇਸ ਕਦਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬ੍ਰੋਕਰੇਜ ਸਟਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। 4 ਸਤੰਬਰ, 2026 ਨੂੰ Angel One ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਦੇਖੀ ਗਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਸੈਟਲਮੈਂਟ ਸਥਿਰ ਹੋਣ ਨਾਲ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਨਾ ਆਸਾਨ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਅਗਲਾ ਕਦਮ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?
SEBI ਅਗਲੇ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਕੰਸਲਟੇਸ਼ਨ ਪੇਪਰ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਫ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿ ਕੀ ਮੌਜੂਦਾ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਜਾਂ ਇਸਨੂੰ ਮਾਮੂਲੀ ਸੋਧਾਂ ਨਾਲ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।