SEBI ਨੇ ਨਵੰਬਰ **2026** ਤੱਕ Buybacks, Offer for Sale (OFS) ਅਤੇ ਟੈਂਡਰ ਆਫਰਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ Clearing Interoperability ਫਰੇਮਵਰਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬ੍ਰੋਕਰਾਂ ਲਈ ਕੰਮਕਾਜੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਹੋਰ ਆਸਾਨ ਹੋ ਜਾਣਗੀਆਂ।
ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਲੋੜ ਕਿਉਂ?
SEBI ਦੇ ਚੇਅਰਪਰਸਨ Tuhin Kanta Pandey ਨੇ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਐਕਸ਼ਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ Buybacks ਅਤੇ OFS ਨੂੰ ਹੁਣ ਮੌਜੂਦਾ Clearing Interoperability ਫਰੇਮਵਰਕ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਫਿਲਹਾਲ, ਬ੍ਰੋਕਰਾਂ ਨੂੰ Bombay Stock Exchange (BSE) ਅਤੇ National Stock Exchange (NSE) ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ Clearing ਪ੍ਰਬੰਧ ਰੱਖਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ ਅਤੇ ਮਾਰਜਿਨ ਮੈਨੇਜ ਕਰਨੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਾਫੀ ਪੂੰਜੀ (Capital) ਬੇਲੋੜੀ ਫਸ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮਾਰਕੀਟ ਲਈ ਫਾਇਦਾ
ਇਸ ਨਵੀਂ ਵਿਵਸਥਾ ਨਾਲ ਬ੍ਰੋਕਰਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਰਾਹਤ ਮਿਲੇਗੀ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਇੱਕੋ ਅੰਬਰੈਲਾ ਹੇਠ ਆ ਜਾਣਗੀਆਂ, ਤਾਂ 'ਕ੍ਰਾਸ-ਐਕਸਚੇਂਜ ਨੈਟਿੰਗ' (Cross-exchange netting) ਮੁਮਕਿਨ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ ਆਪਰੇਸ਼ਨਲ ਖਰਚੇ ਘਟਣਗੇ, ਸਗੋਂ ਪੂਰੇ ਇੰਡੀਅਨ ਫਾਈਨੈਂਸ਼ੀਅਲ ਇਕੋਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਤਰਲਤਾ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਵੀ ਵਧੇਗੀ।
ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਅਮਲੀਕਰਨ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਕਦਮ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ SEBI ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸੈਟਲਮੈਂਟ ਸੇਫਟੀ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਮਝੌਤਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਮਾਰਕੀਟ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਵੰਬਰ 2026 ਦੀ ਡੈੱਡਲਾਈਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਇੰਟਰਨਲ ਸਿਸਟਮਜ਼ ਨੂੰ ਅਪਡੇਟ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ Clearing Corporations ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਈਡਲਾਈਨਜ਼ 'ਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਰਹੇਗੀ।