SEBI ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ Tuhin Kanta Pandey ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹੁਣ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਅਸਲ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਕਦਮ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ 'Shell Companies' ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਏਗਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪੰਪ-ਐਂਡ-ਡੰਪ (Pump-and-Dump) ਵਰਗੇ ਘਪਲਿਆਂ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
SEBI ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ 'ਤੇ ਸ਼ਿਕੰਜਾ ਕੱਸ ਰਹੀ ਹੈ ਜੋ ਸਿਰਫ ਕਾਗਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੀਆਂ। ਚੇਅਰਮੈਨ Tuhin Kanta Pandey ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ 'Shell' ਕੰਪਨੀਆਂ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਖਤਰਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪੰਪ-ਐਂਡ-ਡੰਪ ਤੋਂ ਬਚਾਅ
ਅਜਿਹੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਕਸਰ 'Pump-and-Dump' ਸਕੀਮਾਂ ਦਾ ਅੱਡਾ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਲੋਕ ਮਿਲ ਕੇ ਘੱਟ ਲਿਕਵਿਡਿਟੀ ਵਾਲੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਨੂੰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਰਾਹੀਂ ਉਛਾਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਰਿਟੇਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਫਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣਾ ਮਾਲ ਵੇਚ ਕੇ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। SEBI ਹੁਣ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੇਗੀ ਤਾਂ ਜੋ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਪੈਸਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹੇ।
ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਰਾਹਤ
ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਜਿੱਥੇ ਫਰਜ਼ੀ ਕੰਪਨੀਆਂ 'ਤੇ ਨਕੇਲ ਕੱਸੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (FPIs) ਲਈ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਸਰਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। SEBI ਜਲਦ ਹੀ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਕੰਸਲਟੇਸ਼ਨ ਪੇਪਰ ਲਿਆ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਡਿਸਕਲੋਜ਼ਰ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਢਿੱਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, 1 ਦਸੰਬਰ 2026 ਤੋਂ FPI ਲਈ KYC ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵੀ ਹੋਰ ਆਸਾਨ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੀਰੀਅਡਿਕ ਰੀਵਿਊ ਦਾ ਸਮਾਂ 8 ਸਾਲ ਤੱਕ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ਼ੇਅਰਹੋਲਡਰਾਂ ਲਈ ਚਿਤਾਵਨੀ
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਅਜਿਹੇ ਮਾਈਕ੍ਰੋ-ਕੈਪ ਜਾਂ ਘੱਟ ਵਪਾਰ ਵਾਲੇ ਸਟਾਕ ਹਨ, ਤਾਂ ਸਾਵਧਾਨ ਹੋ ਜਾਓ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਕੰਪਨੀ ਡੀਲਿਸਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸ਼ੇਅਰ ਵੇਚਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਹੋਲਡਿੰਗਜ਼ ਬਾਰੇ ਐਕਸਚੇਂਜ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ।