SEBI ਦਾ ETF ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਵੱਡਾ ਐਕਸ਼ਨ: T-1 NAV ਤੇ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਾਈਸ ਬੈਂਡ, ਜਾਣੋ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ ਅਸਰ

SEBI ਦਾ ਇਹ ਕਦਮ ETF ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ETF ਦੀ ਕੀਮਤ T-2 (ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਦਿਨ ਤੋਂ ਦੋ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ) ਦੇ ਨੈੱਟ ਐਸੇਟ ਵੈਲਿਊ (NAV) 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੁੰਦੀ ਸੀ।

ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ T-2 ਦਿਨ ਦਾ ਗੈਪ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ETF ਦੀ ਬਾਜ਼ਾਰੀ ਕੀਮਤ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਅਸਲ ਮੁੱਲ (Intrinsic Value) ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਫਰਕ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਗਲਤ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਰਬਿਟਰੇਜ (Arbitrage) ਦੇ ਮੌਕੇ ਵੀ ਖਰਾਬ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

T-1 NAV: ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਸਹੀ ਅਨੁਮਾਨ ਜਾਂ ਨਵੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ?

T-1 NAV 'ਤੇ ਆਉਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ETF ਦੀ ਕੀਮਤ ਪਿਛਲੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਦਿਨ ਦੇ ਬੰਦ NAV ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀਆਂ ਹਾਲੀਆ ਹਰਕਤਾਂ ਦਾ ਅਸਰ ਤੁਰੰਤ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ। Mirae Asset Investment Managers (India) ਦੇ ETF ਮਾਹਰ ਸਿਧਾਰਥ ਸ੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ T-2 ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਐਕਸ਼ਨਾਂ (Corporate Actions) ਲਈ ਮੈਨੂਅਲ ਐਡਜਸਟਮੈਂਟ (Manual Adjustments) ਵਿੱਚ ਗਲਤੀਆਂ ਹੋਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਵਾਂ T-1 ਸਿਸਟਮ ਘਟਾਏਗਾ।

ਕੈਲੀਬ੍ਰੇਟਿਡ ਪ੍ਰਾਈਸ ਬੈਂਡ: ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ

ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਦੇ ਨਾਲ, SEBI ਨੇ ETFs ਲਈ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਾਈਸ ਬੈਂਡ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਹੁਣ 6% ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਈਸ ਬੈਂਡ ਗੋਲਡ (Gold) ਅਤੇ ਸਿਲਵਰ (Silver) ETF ਲਈ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਕੁਇਟੀ (Equity) ਅਤੇ ਡੈਟ (Debt) ETF ਲਈ ਇਹ 10% ਹੋਵੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹਨਾਂ ਬੈਂਡਾਂ ਨੂੰ ਲੋੜ ਪੈਣ 'ਤੇ 20% ਤੱਕ ਫਲੈਕਸੀਬਲ (Flexible) ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ETFs ਲਈ ਇਹ ਸੀਮਾ 20% ਹੀ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।

ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ

ਅਮਰੀਕਾ ਵਰਗੇ ਵਿਕਸਿਤ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ, ETF ਲਈ ਇੰਨੇ ਸਖ਼ਤ ਪ੍ਰਾਈਸ ਬੈਂਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉੱਥੇ, ਅਚਾਨਕ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸਰਕਟ ਬ੍ਰੇਕਰ (Circuit Breaker) ਵਰਗੇ ਮੈਕਨਿਜ਼ਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਹ ਨਵੇਂ ਡਾਇਨਾਮਿਕ ਪ੍ਰਾਈਸ ਬੈਂਡ (Dynamic Price Bands) ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ 24-hour ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਗੋਲਡ ਅਤੇ ਸਿਲਵਰ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਤਾਲਮੇਲ ਬਿਠਾਉਣਗੇ, ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ।

ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਜੋਖਮ

SEBI ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਭਾਵੇਂ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ T-1 ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਆ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਫੰਡ ਹਾਊਸ (Fund Houses) ਵੱਲੋਂ ਦੇਰ ਰਾਤ NAV ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਐਕਸਚੇਂਜਾਂ ਨੂੰ ਮੈਨੇਜ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ T-1 ਵੀ ਭਾਰੀ ਇੰਟਰਾ-ਡੇ (Intra-day) ਅਸਥਿਰਤਾ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਬੈਂਡਾਂ ਦੀ ਗਲਤ ਕੈਲੀਬ੍ਰੇਸ਼ਨ (Calibration) ਨਾਲ ਤਰਲਤਾ (Liquidity) ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਆਰਬਿਟਰੇਜ ਦੇ ਨਵੇਂ ਮੌਕੇ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਅਗਲਾ ਕਦਮ

ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਭਾਰਤੀ ETF ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਲਿਆਉਣਗੇ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨਗੇ। ਇਹਨਾਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਐਕਸਚੇਂਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੁਚਾਰੂ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਨਵੀਂ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗੀ।