SEBI ਵੱਲੋਂ ਡੀਮੈਟ ਖਾਤਿਆਂ ਲਈ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ **2 ਸਾਲ** ਤੱਕ ਆਪਣਾ ਖਾਤਾ ਨਹੀਂ ਵਰਤਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ 'ਡੋਰਮੈਂਟ' (Dormant) ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਕਸਦ ਖਾਤਿਆਂ ਦੀ ਗਲਤ ਵਰਤੋਂ (Mule Accounts) ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਮਾਰਕੀਟ ਰੈਗੂਲੇਟਰ SEBI ਹੁਣ ਡੀਮੈਟ ਅਤੇ ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ ਖਾਤਿਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਫਰੇਮਵਰਕ ਲਿਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਅਨੁਸਾਰ, 24 ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਕੋਈ ਵੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਨਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਖਾਤੇ ਨੂੰ 'ਡੋਰਮੈਂਟ' (Dormant) ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਕਦਮ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਇਨਐਕਟਿਵ ਖਾਤਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਧੋਖਾਧੜੀ ਨੂੰ ਠੱਲ੍ਹ ਪਾਉਣਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ 'Mule Accounts' ਵਜੋਂ ਗਲਤ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇਸਦਾ ਕੀ ਮਤਲਬ ਹੈ?
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇਹ ਗੱਲ ਸਮਝਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਡੋਰਮੈਂਟ ਹੋਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਤੁਹਾਡੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਜਾਂ ਪੈਸਿਆਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਤੁਹਾਡਾ ਸਾਰਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹੇਗਾ। ਇਹ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ 'ਸੇਫਟੀ ਲਾਕ' ਹੋਵੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡਾ ਖਾਤਾ ਇਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਤੋਂ ਆਪਣਾ KYC ਅਪਡੇਟ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਫਿਰ ਤੋਂ ਟਰੇਡਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਸਕੋ।
ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ
ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਖਾਤੇ ਹਨ ਜੋ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਵਰਤੇ ਗਏ। ਇਸ ਨਾਲ ਬ੍ਰੋਕਰਾਂ ਅਤੇ ਡਿਪਾਜ਼ਟਰੀ ਪਾਰਟੀਸਿਪੈਂਟਸ 'ਤੇ ਕੰਪਲਾਇੰਸ ਦਾ ਵਾਧੂ ਬੋਝ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। SEBI ਦਾ ਇਹ ਨਵਾਂ ਨਿਯਮ ਮਾਰਕੀਟ ਦੀ ਹਾਈਜੀਨ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕਦਮ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਫਿਲਹਾਲ ਕਿਸੇ ਘਬਰਾਹਟ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਬੱਸ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਅਤੇ ਈਮੇਲ ਆਈਡੀ ਬ੍ਰੋਕਰ ਕੋਲ ਅਪਡੇਟ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੁਰੰਤ ਮਿਲ ਸਕੇ। SEBI ਜਲਦ ਹੀ ਇਹ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰੇਗੀ ਕਿ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਜਾਂ ਡਿਵੀਡੈਂਡ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਖਾਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ 'Active' ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਅਸਲੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਨਾ ਹੋਵੇ।