SEBI ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ Tuhin Kanta Pandey ਨੇ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਹੁਣ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵਜ਼ ਮਾਰਕੀਟ 'ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਮਾਰਕੀਟ ਦੇ ਵਿਕਾਸ (Market Development) ਵੱਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਧਿਆਨ ਦੇਵੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ FY26 ਵਿੱਚ ਰਿਟੇਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ **₹91,685 ਕਰੋੜ** ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਰ SEBI ਹੁਣ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਸਾਧਨਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਕੇ ਸਪੈਕੁਲੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਦਾ ਨਵਾਂ ਮੋਡ: ਗ੍ਰੋਥ ਪਹਿਲਾਂ
SEBI ਹੁਣ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵਜ਼ ਸੈਗਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਸਖ਼ਤ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਮਾਰਕੀਟ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾਈ ਦੇਣ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਚੇਅਰਮੈਨ Tuhin Kanta Pandey ਮੁਤਾਬਕ, ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਲਿਕਵਿਡਿਟੀ (Liquidity) ਬਣਾਏ ਰੱਖਣਾ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਰਤਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਰਜੀਹ ਹੈ।
ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਡਰਾਉਣੇ
FY26 ਦੇ ਡਾਟਾ ਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ ਰਿਟੇਲ ਟਰੇਡਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 87.7% ਨੇ ਨੈੱਟ ਨੁਕਸਾਨ ਝੱਲਿਆ, ਜੋ ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ₹91,685 ਕਰੋੜ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ FY22 ਤੋਂ FY26 ਤੱਕ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਦੇਖੀਏ, ਤਾਂ ਇਹ ਨੁਕਸਾਨ ਲਗਭਗ ₹3.85 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੰਨੇ ਵੱਡੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਰਟ-ਟਰਮ ਸਪੈਕੁਲੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਹਟਾ ਕੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਟਾਕ ਫਿਊਚਰਜ਼ ਅਤੇ ਆਪਸ਼ਨਜ਼ ਵੱਲ ਲਿਜਾਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਮਾਰਕੀਟ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤਸਵੀਰ
ਸਿਰਫ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵਜ਼ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਪੂਰਾ ਵਿੱਤੀ ਸਿਸਟਮ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਿਉਚੁਅਲ ਫੰਡਾਂ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ₹87 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਅਤੇ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਬੌਂਡ ਮਾਰਕੀਟ ₹61 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, DMAT 2.0 ਅਤੇ ਟੋਕਨਾਈਜੇਸ਼ਨ ਵਰਗੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਸੈਟਲਮੈਂਟ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਹੈ।
ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ SEBI ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਫਰੇਮਵਰਕ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਕਿੰਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲਦੇ ਹਨ।