SEBI ਨੇ Shares Bazaar Private Limited ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ 'ਤੇ **₹20 ਲੱਖ** ਦਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲਗਾਇਆ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਵੱਲੋਂ ਬਿਨਾਂ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ 'ਐਸ਼ੋਰਡ-ਰਿਟਰਨ' (assured-return) ਸਕੀਮਾਂ ਚਲਾਉਣ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਪੈਸੇ ਨੂੰ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਡਾਇਵਰਟ ਕਰਨ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ।
ਮਾਰਕੀਟ ਰੈਗੂਲੇਟਰ SEBI ਨੇ Shares Bazaar Private Limited (SBPL) ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਮੁੱਖ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ 'ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਮਾਰਚ 2021 ਤੋਂ ਦਸੰਬਰ 2022 ਦਰਮਿਆਨ ਕੰਪਨੀ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ।
ਕੀ ਸੀ ਪੂਰਾ ਮਾਮਲਾ?
ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ (NSE) ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਰਿਪੋਰਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ SEBI ਨੇ ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਕੰਪਨੀ 'Making Millions Financially Free' ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਸਕੀਮ ਚਲਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ 18% ਤੋਂ 48% ਸਾਲਾਨਾ ਰਿਟਰਨ ਦੇਣ ਦਾ ਲਾਲਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਪੈਸਾ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਲਗਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਪਰ ਅਸਲੀਅਤ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੀ ਸੀ।
ਪੈਸੇ ਦਾ ਵੱਡਾ ਗਬਨ
ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ₹72.66 ਕਰੋੜ ਆਏ ਸਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ₹72.41 ਕਰੋੜ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਲਏ ਗਏ। ਇਹ ਪੈਸਾ Kisaan Parivar Private Limited ਵਰਗੀਆਂ ਹੋਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਜਾਂ ਪੁਰਾਣੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ। ਧੋਖਾਧੜੀ ਨੂੰ ਲੁਕਾਉਣ ਲਈ ਬੈਂਕ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਵਿੱਚ 'PMS', 'ਡਿਵੀਡੈਂਡ' ਜਾਂ 'ਰੈਫਰਲ' ਵਰਗੇ ਗੁੰਮਰਾਹਕੁੰਨ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਜੁਰਮਾਨੇ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਨੇ ਕੰਪਨੀ 'ਤੇ ₹10 ਲੱਖ ਦਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲਗਾਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬਖਸ਼ਿਆ ਗਿਆ:
- Bhupal Nanavath, Tirumala Lakshmi Venkata Ramesh, ਅਤੇ Prasanna Lakshmi Atlur: ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ₹3 ਲੱਖ ਜੁਰਮਾਨਾ।
- CEO Naresh Mitta: ₹1 ਲੱਖ ਜੁਰਮਾਨਾ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਸਲਾਹ: ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਾਦ ਰੱਖੋ ਕਿ ਸ਼ੇਅਰ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ 'ਗਾਰੰਟੀਡ ਰਿਟਰਨ' ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸਕੀਮਾਂ ਸ਼ੱਕੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਕੀਮ ਵਿੱਚ ਪੈਸਾ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ SEBI ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਜ਼ਰੂਰ ਚੈੱਕ ਕਰੋ।