SEBI ਦਾ Options OTR 'ਤੇ ਵੱਡਾ ਕਦਮ: Liquidity ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ
SEBI ਵੱਲੋਂ Options OTR (Order-to-Trade Ratio) ਫਰੇਮਵਰਕ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇਹ ਬਦਲਾਅ 6 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2026 ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋਣਗੇ। ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਤਹਿਤ, Equity Options trading ਲਈ ਕੁਝ ਖਾਸ ਨਿਯਮ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ। Options Premium ਦੇ 40% ਬੈਂਡ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾਂ Premium Value ਦੇ ₹20 ਤੱਕ, ਜੋ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਵੇ, ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਆਰਡਰ ਨੂੰ OTR ਪੈਨਲਟੀ ਤੋਂ ਛੋਟ ਮਿਲੇਗੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਕੁਝ ਖਾਸ trading strategies 'ਤੇ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਬੋਝ ਘਟੇਗਾ ਅਤੇ options segment ਵਿੱਚ liquidity ਵਧੇਗੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, Market Makers ਵੱਲੋਂ liquidity ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ algorithmic orders ਨੂੰ ਵੀ OTR calculation ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, cash markets ਅਤੇ equity options ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ derivatives ਲਈ OTR ਫਰੇਮਵਰਕ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਰਹੇਗਾ।
Budget 2026 ਦਾ ਅਸਰ: STT ਵਾਧਾ ਅਤੇ Retail Investors ਲਈ ਚੁਣੌਤੀਆਂ
ਇਹ ਰਾਹਤ ਇਸ ਸਮੇਂ ਆਈ ਹੈ ਜਦੋਂ Union Budget 2026 ਵਿੱਚ derivatives trading 'ਤੇ transaction costs ਵਧਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। Budget ਵਿੱਚ futures 'ਤੇ STT (Securities Transaction Tax) 0.02% ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 0.05% ਅਤੇ options premiums 'ਤੇ STT 0.1% ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 0.15% ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਬਦਲਾਅ budget announcement ਤੋਂ ਹੀ ਲਾਗੂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ trading ਦਾ ਖਰਚਾ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ market ਵਿੱਚ volatility ਵੀ ਆਈ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ derivatives market ਵਿੱਚ retail investor ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ, ਜੋ overall trading volumes ਦਾ 41% ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਪਰ, ਚਿੰਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪਿਛਲੇ 4 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ 90% ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ retail investors ਨੂੰ derivatives trading ਵਿੱਚ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। FY 2024-25 ਵਿੱਚ ਇਹ ਨੁਕਸਾਨ ਵਧ ਕੇ ₹1.05 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ ਦਸੰਬਰ 2024 – ਮਈ 2025 ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ equity index derivatives ਵਿੱਚ unique retail traders ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ 20% ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਵਧੇ ਹੋਏ ਖਰਚਿਆਂ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
Global Market 'ਚ Algorithmic Trading ਦਾ ਰੁਝਾਨ
SEBI ਦਾ ਇਹ ਨਵਾਂ OTR ਪਹੁੰਚ (approach) algorithmic ਅਤੇ high-frequency trading (HFT) 'ਤੇ ਪੈਨੀ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ regulators ਦੇ global trend ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ। Market quality ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ OTR measures ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। Indian markets ਵਿੱਚ algorithmic trading, trading volumes ਦਾ ਲਗਭਗ 50-55% ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ 2033 ਤੱਕ USD 1.27 ਬਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਬਣਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। Algorithmic trading liquidity ਅਤੇ execution speed ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ short-term volatility spikes ਅਤੇ systemic disruptions ਦੇ ਖਤਰੇ ਵੀ ਹਨ, ਜਿਸ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ regulatory oversight ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
Market Outlook: Nifty 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ, Budget ਅਤੇ India-US Deal ਦਾ ਅਸਰ
ਫਰਵਰੀ 2026 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੱਕ, ਭਾਰਤੀ equity market ਇੱਕ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ Budgetary proposals ਅਤੇ global economic developments ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੈ। Nifty 50 index ਇਸ ਸਮੇਂ 22.4 ਦੇ Price-to-Earnings (P/E) ratio 'ਤੇ trade ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। Budget 2026 ਨੇ growth, manufacturing, ਅਤੇ technological advancement 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰ derivatives 'ਤੇ STT ਵਾਧੇ ਨੇ short-term uncertainty ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। Analysts ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ long-term equity outlook constructive ਹੈ, ਪਰ immediate market sentiment 'ਤੇ costs ਵਧਣ ਦਾ ਅਸਰ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, India-US trade deal ਦੇ ਐਲਾਨ ਨੇ ਕੁਝ investor caution ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਹੈ।