SEBI ਨੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਵੱਡਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। **22 ਫਰਵਰੀ 2027** ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਆਪਣੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਅਰਲੀ ਪੇ-ਇਨ (Early Pay-In) ਸਹੂਲਤ ਰਾਹੀਂ ਮਾਰਜਿਨ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾ ਸਕਣਗੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੈਸ਼ ਸੈਗਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰ ਕਰਨਾ ਹੋਰ ਵੀ ਆਸਾਨ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਨਿਯਮ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ?
ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਨਵਾਂ ਸੌਦਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਕਦ (Cash) ਜਾਂ ਵਾਧੂ ਸਕਿਓਰਿਟੀਜ਼ ਮਾਰਜਿਨ ਵਜੋਂ ਰੱਖਣੀਆਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਪਰ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ ਤਹਿਤ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਸਟੈਂਡਰਡ ਡੈੱਡਲਾਈਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੇਅਰ ਆਪਣੇ ਬ੍ਰੋਕਰ ਨੂੰ ਡਿਲੀਵਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਸ਼ੇਅਰ ਦੀ ਕੀਮਤ ਨੂੰ ਮਾਰਜਿਨ ਵਜੋਂ ਗਿਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਲਿਕਵਿਡਿਟੀ (Liquidity) ਬਲਾਕ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪੂੰਜੀ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਰਤ ਸਕਣਗੇ।
ਕੀ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ?
ਇਹ ਸਹੂਲਤ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੌਦਿਆਂ ਲਈ ਨਹੀਂ ਹੈ। 'Trade for Trade' ਸਕਿਓਰਿਟੀਜ਼ ਨੂੰ ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤੇ ਸੌਦੇ ਨੂੰ ਰਿਵਰਸ (Reverse) ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਾਰਜਿਨ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਤੁਰੰਤ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਮਾਰਜਿਨ ਦੀ ਕਮੀ (Shortfall) ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਲੀਅਰਿੰਗ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਕੋਲ ਬ੍ਰੋਕਰ ਦੇ ਕੋਲੇਟਰਲ (Collateral) ਨੂੰ ਵਰਤਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਮਾਰਕੀਟ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਣੀ ਰਹੇ।