ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਹੋਣਗੀਆਂ ਦੂਰ
SEBI ਦਾ ਇਹ ਕਦਮ ਫੰਡਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਵਿਹਾਰਕ ਬਣਾਉਣ ਵੱਲ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ, ਕਠੋਰ ਨਿਯਮਾਂ ਕਾਰਨ, ਫੰਡਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਖਤਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕਰਜ਼ੇ ਚੁਕਾਉਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਪੈਸੇ ਫੰਡ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਦਿੱਕਤ ਆਉਂਦੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਫੰਡ ਆਪਣੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਰੈਂਡਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾ ਰਹੇ ਸਨ।
ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਤਹਿਤ ਕੀ ਬਦਲਾਅ?
ਇਸ ਨਵੇਂ ਬਦਲਾਅ ਤਹਿਤ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ AIFs ਨੇ ਆਪਣੀ ਇਨਵੈਸਟਮੈਂਟ ਵੇਚ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਮਾਂ ਵੀ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਬਕਾਇਆ ਦੇਣਦਾਰੀਆਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਮਲੇ, ਟੈਕਸ ਮੰਗਾਂ ਜਾਂ ਆਪਰੇਟਿੰਗ ਖਰਚੇ) ਕਾਰਨ ਆਪਣੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਰੈਂਡਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਕੁਝ ਸ਼ਰਤਾਂ ਤਹਿਤ ਇਹ ਫੰਡ ਰੱਖਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਲਗਭਗ ₹180 ਕਰੋੜ ਅਜਿਹੇ ਫੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ₹112 ਕਰੋੜ ਲੰਬਿਤ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਜਾਂ ਟੈਕਸ ਡਿਮਾਂਡਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ, ਅਤੇ ₹45.4 ਕਰੋੜ ਬਾਕੀ ਆਪਰੇਟਿੰਗ ਖਰਚਿਆਂ ਲਈ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ।
ਇਹ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ AIFs ਨੂੰ ਇਹ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕਾਨੂੰਨੀ ਨੋਟਿਸ ਜਾਂ ਟੈਕਸ ਦੀ ਮੰਗ ਹੈ, ਜਾਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 75% ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (ਮੁੱਲ ਅਨੁਸਾਰ) ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, SEBI ਅਜਿਹੇ ਫੰਡਾਂ ਨੂੰ 'inoperative fund' (ਅਯੋਗ ਫੰਡ) ਵਜੋਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਾਲਣਾ (compliance) ਸਬੰਧੀ ਲੋੜਾਂ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਣਗੀਆਂ।
ਬਜ਼ਾਰ ਅਤੇ SEBI ਦੇ ਟੀਚੇ
ਇਹ ਕਦਮ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੇ ਵਿਕਲਪਿਕ ਨਿਵੇਸ਼ ਖੇਤਰ (alternative investment sector) ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦੇ SEBI ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, SEBI ਨੇ Venture Capital Funds (VCFs) ਵਰਗੇ ਫੰਡਾਂ ਲਈ 'dissolution periods' ਵਰਗੀਆਂ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਲਿਆਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਹੁਣ ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਰਜ਼ੇ ਚੁਕਾਉਣ ਅਤੇ ਕਾਰਜ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪੈਸਾ ਰੱਖਣ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੈ। SEBI ਦਾ ਮਕਸਦ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਆਸਾਨ ਬਣਾਉਣਾ ਅਤੇ ਫੰਡ ਮੈਨੇਜਰਾਂ ਲਈ ਪਾਲਣਾ ਦਾ ਬੋਝ ਘਟਾਉਣਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ AIF ਬਾਜ਼ਾਰ 2030 ਤੱਕ ਹੋਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਧੇਗਾ।
ਸੰਭਾਵੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਰਾਹਤ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੁਝ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਵੀ ਬਣੀਆਂ ਰਹਿ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। 'inoperative fund' ਵਜੋਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਫੰਡ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਅਯੋਗ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇਕਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਲੜਾਈਆਂ ਲੰਬੀ ਚੱਲਣ। 75% ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਵੀ ਇੱਕ ਔਖਾ ਕੰਮ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, SEBI ਵੱਲੋਂ ਸਖਤ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਰਿਕਾਰਡ ਰੱਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ ਤਾਂ ਜੋ ਇਸ ਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਅੱਗੇ ਕੀ?
ਇਸ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਤਬਦੀਲੀ ਨਾਲ AIFs ਨੂੰ ਫੰਡ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਜਟਿਲ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਰਾਹਤ ਮਿਲੇਗੀ। ਪੈਸਾ ਰੱਖਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਅਤੇ 'inoperative fund' ਵਰਗੀ ਨਵੀਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਨਾਲ ਖਰਚੇ ਘੱਟ ਹੋਣਗੇ ਅਤੇ ਕੰਮਕਾਜ ਵਧੇਰੇ ਕੁਸ਼ਲ ਬਣੇਗਾ। ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਵਿਕਲਪਿਕ ਨਿਵੇਸ਼ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਆਕਰਸ਼ਕਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਵਧੇਗੀ।