SEBI ਨੇ ਹੁਣ Foreign Portfolio Investors (FPIs) ਨੂੰ ਗੋਲਡ ਅਤੇ ਐਨਰਜੀ ਵਰਗੇ ਨਾਨ-ਐਗਰੀਕਲਚਰ ਕਮੋਡਿਟੀ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵਜ਼ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਮਾਰਕੀਟ 'ਚ ਲਿਕਵਿਡਿਟੀ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ ਇਸ ਨਿਯਮ ਤਹਿਤ, FPIs ਨੂੰ ਕੰਟਰੈਕਟ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ **3** ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਸਕੁਆਇਰ-ਆਫ (Square-off) ਕਰਨੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ
SEBI ਦੇ ਇਸ ਕਦਮ ਨਾਲ ਹੁਣ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਭਾਰਤੀ ਕਮੋਡਿਟੀ ਐਕਸਚੇਂਜਾਂ 'ਤੇ ਗੋਲਡ, ਸਿਲਵਰ, ਕ੍ਰੂਡ ਆਇਲ ਅਤੇ ਬੇਸ ਮੈਟਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰ ਕਰ ਸਕਣਗੇ। ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਭਾਰਤੀ ਕਮੋਡਿਟੀ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ ਵੋਲਯੂਮ ਵਧਾਉਣਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਈਸ ਡਿਸਕਵਰੀ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ।
ਫਿਜ਼ੀਕਲ ਡਿਲੀਵਰੀ 'ਤੇ ਰੋਕ ਅਤੇ T-3 ਨਿਯਮ
FPIs ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਵਿੱਤੀ ਵਪਾਰ (Financial Trading) ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਰੱਖਣ ਲਈ, SEBI ਨੇ ਸਖ਼ਤ ਹਦਾਇਤਾਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਕਮੋਡਿਟੀ ਦੀ ਫਿਜ਼ੀਕਲ ਡਿਲੀਵਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦੇ। ਇਸ ਲਈ, T-3 ਐਗਜ਼ਿਟ ਰੂਲ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਕੰਟਰੈਕਟ ਦੀ ਐਕਸਪਾਇਰੀ ਤੋਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 3 ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਬੰਦ ਕਰਨੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ Trading Member ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਐਕਸਚੇਂਜ ਦੁਆਰਾ ਤੈਅ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸੈਟਲਮੈਂਟ ਪ੍ਰਾਈਸ 'ਤੇ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਆਪਣੇ ਆਪ ਸਕੁਆਇਰ-ਆਫ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।
ਮਾਰਕੀਟ ਲਿਕਵਿਡਿਟੀ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਭਾਰਤੀ ਕਮੋਡਿਟੀ ਸੈਕਟਰ ਲਈ ਇਹ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਹ ਮਾਰਕੀਟ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਰੇਲੂ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਲਿਕਵਿਡਿਟੀ ਘੱਟ ਸੀ। ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪੂੰਜੀ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਮਾਰਕੀਟ ਹੋਰ ਡੂੰਘੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਗਲੋਬਲ ਮਾਰਕੀਟ ਦੇ ਰੁਝਾਨਾਂ ਦਾ ਅਸਰ ਵੀ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਐਕਸਚੇਂਜ ਦੇ ਸਰਕੂਲਰਾਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ।