Equity F&O ਵਿੱਚ ਨਿਯਮ ਸਖ਼ਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਰਿਟੇਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਹੁਣ Multi Commodity Exchange (MCX) ਵੱਲ ਭੱਜ ਰਹੇ ਹਨ। FY26 ਵਿੱਚ MCX 'ਤੇ ਐਕਟਿਵ ਯੂਜ਼ਰਸ ਦੀ ਗਿਣਤੀ **20.9 ਲੱਖ** ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ **61%** ਦਾ ਵੱਡਾ ਉਛਾਲ ਹੈ।
FY26 ਵਿੱਚ ਰਿਟੇਲ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵ ਟਰੇਡਿੰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ National Stock Exchange (NSE) ਦੇ Equity F&O ਸੈਗਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਟਰੇਡਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 1.06 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ 85 ਲੱਖ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ (ਲਗਭਗ 20% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ), ਉੱਥੇ ਹੀ MCX ਨੇ ਰਿਕਾਰਡ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ। MCX 'ਤੇ ਟਰੇਡਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ 13 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਹੁਣ 20.9 ਲੱਖ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ।
SEBI ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਅਸਰ
ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਨਵੰਬਰ 2024 ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋਏ SEBI ਦੇ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਕੰਟਰੈਕਟ ਸਾਈਜ਼ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਪੁਜੀਸ਼ਨ ਲਿਮਿਟਸ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਛੋਟੇ ਟਰੇਡਰਾਂ ਲਈ Equity F&O ਮਹਿੰਗਾ ਅਤੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। FY26 ਵਿੱਚ Equity F&O ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਟਰੇਡਰਾਂ ਦੇ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ 40% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, ਰਿਟੇਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਸਾਲ ₹91,685 ਕਰੋੜ ਦਾ ਵੱਡਾ ਨੈੱਟ ਨੁਕਸਾਨ ਝੱਲਣਾ ਪਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 87.7% ਟਰੇਡਰ ਘਾਟੇ ਵਿੱਚ ਰਹੇ।
ਕਮੋਡਿਟੀਜ਼ ਵੱਲ ਕਿਉਂ ਭੱਜ ਰਹੇ ਨੇ ਟਰੇਡਰ?
ਕੱਚਾ ਤੇਲ (Crude Oil), ਸੋਨਾ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਵਰਗੀਆਂ ਕਮੋਡਿਟੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵੋਲੇਟਿਲਿਟੀ (Volatility) ਹੁੰਦੀ ਹੈ। MCX ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖਾਸੀਅਤ ਇਸ ਦਾ ਦੇਰ ਰਾਤ ਤੱਕ ਚੱਲਣਾ ਹੈ, ਜੋ ਟਰੇਡਰਾਂ ਨੂੰ ਗਲੋਬਲ ਮਾਰਕੀਟ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਆਪਣੀਆਂ ਪੁਜੀਸ਼ਨਾਂ ਐਡਜਸਟ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਾਵਧਾਨੀ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ MCX 'ਤੇ ਵੀ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਜੋਖਮ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜੇਕਰ SEBI ਇੱਥੇ ਵੀ ਸਖ਼ਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਵਾਧਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਹਾਈ ਲੀਵਰੇਜ ਕਾਰਨ ਕਮੋਡਿਟੀ ਟਰੇਡਿੰਗ ਵਿੱਚ ਪੈਸਾ ਡੁੱਬਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।