26 ਅਗਸਤ 2026 ਨੂੰ Nifty 50 ਇੰਡੈਕਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹਫੜਾ-ਦਫੜੀ ਮੱਚ ਗਈ ਜਦੋਂ ਕਲੋਜ਼ਿੰਗ ਆਕਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ Bharti Airtel ਦੇ ਇੱਕ ਅਚਾਨਕ ਵੱਡੇ ਸੌਦੇ ਕਾਰਨ ਇੰਡੈਕਸ **271** ਅੰਕਾਂ ਤੱਕ ਹੇਠਾਂ ਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਮਾਹਿਰ ਇੱਕ 'ਫੈਟ-ਫਿੰਗਰ' (human input error) ਗਲਤੀ ਮੰਨ ਰਹੇ ਹਨ।
ਬੁੱਧਵਾਰ, 26 ਅਗਸਤ 2026 ਨੂੰ ਦੁਪਹਿਰ 3:20 ਵਜੇ ਕਲੋਜ਼ਿੰਗ ਆਕਸ਼ਨ ਸੈਸ਼ਨ (CAS) ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹੀ Nifty 50 ਸਿਰਫ 30 ਸਕਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ 271.4 ਅੰਕ ਟੁੱਟ ਗਿਆ। ਬੈਂਚਮਾਰਕ ਇੰਡੈਕਸ 24,276.9 ਦੇ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਕੇ 24,005.5 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੇ ਕੁਝ ਰਿਕਵਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਹ 24,207.75 ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ 0.52% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਨਾਲ ਬੰਦ ਹੋਇਆ।
ਕੀ ਸੀ ਅਸਲੀ ਕਾਰਨ?
ਇਸ ਸਾਰੀ ਹਲਚਲ ਦੇ ਪਿੱਛੇ Bharti Airtel ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸੌਦਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਸੈੱਲ ਆਰਡਰ ₹1,857.7 ਦੇ ਭਾਅ 'ਤੇ ਮੈਚ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਕਿ ਰੈਫਰੈਂਸ ਪ੍ਰਾਈਸ ₹1,915.1 ਤੋਂ 3% ਘੱਟ ਸੀ। SEBI ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ 3% ਦੀ ਰੇਂਜ ਵਿੱਚ ਆਰਡਰ ਦੇਣਾ ਜਾਇਜ਼ ਹੈ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਵਿਕਰੇਤਾ ਦਾ ਇਸ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਮਾਲ ਵੇਚਣਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਲਈ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਅਸਰ ਪੂਰੇ ਇੰਡੈਕਸ 'ਤੇ ਪਿਆ।
ਨਵੀਂ ਕਲੋਜ਼ਿੰਗ ਆਕਸ਼ਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ 'ਤੇ ਸਵਾਲ
ਭਾਰਤੀ ਐਕਸਚੇਂਜਾਂ 'ਤੇ 3 ਅਗਸਤ 2026 ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਹੋਈ ਇਸ ਨਵੀਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਮਕਸਦ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਬਣਾਉਣਾ ਸੀ। ਪਰ ਲਿਕਵਿਡਿਟੀ (liquidity) ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ, ਇੰਡੈਕਸ ਹੁਣ ਵੱਡੇ ਸੌਦਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਾਰਕੀਟ ਐਨਾਲਿਸਟਸ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ 'ਫੈਟ-ਫਿੰਗਰ' ਗਲਤੀ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਗਲਤ ਕੀਮਤ ਜਾਂ ਮਾਤਰਾ ਭਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਸਬਕ
ਇਹ ਘਟਨਾ ਸਾਬਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਜਿਹੇ ਅਚਾਨਕ ਸੌਦੇ ਵੱਡੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ National Stock Exchange (NSE) ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨਵੀਂਆਂ ਗਾਈਡਲਾਈਨਜ਼ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਵੱਡੇ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।