National Stock Exchange (NSE) ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਆਡਿਟ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰੋਕਰੇਜ ਫਰਮਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕੁਤਾਹੀਆਂ ਫੜੀਆਂ ਹਨ। Margin Trading Facility (MTF) ਦਾ ਬੁੱਕ ਸਾਈਜ਼ **₹1.48 ਲੱਖ ਕਰੋੜ** ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਮਾਰਜਿਨ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਪੈਸੇ ਲਈ ਖਤਰਾ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਮਾਰਜਿਨ ਟਰੇਡਿੰਗ ਵਿੱਚ ਵਧਦਾ ਖਤਰਾ
NSE ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਅਕਤੂਬਰ 2025 ਤੋਂ ਮਾਰਚ 2026 ਦਰਮਿਆਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਆਡਿਟ ਨੇ ਸਿਸਟਮਿਕ ਰਿਸਕ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਗੱਲ Margin Trading Facility (MTF) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਉਛਾਲ ਹੈ, ਜੋ ਅਗਸਤ 2025 ਵਿੱਚ ₹96,000 ਕਰੋੜ ਸੀ, ਪਰ ਅਗਸਤ 2026 ਤੱਕ ਇਹ ਅੰਕੜਾ ₹1.48 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ। ਕਈ ਬ੍ਰੋਕਰ ਅਜਿਹੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਨੂੰ ਕੋਲੇਟਰਲ (Collateral) ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਜੋ ਨਿਯਮਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਯੋਗ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਨ।
ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਧੋਖਾਧੜੀ
ਆਡਿਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਬ੍ਰੋਕਰੇਜ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ 'ਤੇ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਮ ਦੀ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਕਮਜ਼ੋਰ ਪਾਸਵਰਡ ਅਤੇ ਦੋ-ਪੜਾਵੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ (Two-factor authentication) ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਡਾਟਾ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕੁਝ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵਿਅਕਤੀਆਂ (Authorized Persons) ਵੱਲੋਂ ਗਾਹਕਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਚੋਰੀ ਕਰਕੇ ਬਿਨਾਂ ਇਜਾਜ਼ਤ ਟਰੇਡ ਕਰਨ ਅਤੇ ਫਿਕਸਡ ਰਿਟਰਨ ਦਾ ਲਾਲਚ ਦੇ ਕੇ ਧੋਖਾਧੜੀ ਕਰਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੁਝਾਅ
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਪੈਸਾ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ:
- ਕੰਟਰੈਕਟ ਨੋਟਸ (Contract Notes): ਆਪਣੇ ਟਰੇਡਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਚੈੱਕ ਕਰੋ ਤਾਂ ਜੋ ਕੋਈ ਅਣਅਧਿਕਾਰਤ ਟਰੇਡ ਨਾ ਹੋਵੇ।
- ਸੁਰੱਖਿਆ: ਆਪਣੇ ਡੀਮੈਟ ਅਤੇ ਟਰੇਡਿੰਗ ਖਾਤਿਆਂ 'ਤੇ 2FA (Two-factor authentication) ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਐਕਟਿਵ ਕਰੋ।
- ਗੁਪਤਤਾ: ਆਪਣੇ ਲੌਗਇਨ ਕ੍ਰੈਡੈਂਸ਼ੀਅਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਬ੍ਰੋਕਰੇਜ ਏਜੰਟ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਨਾ ਕਰੋ।
- ਸ਼ਿਕਾਇਤ: ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਗੜਬੜੀ ਦਾ ਸ਼ੱਕ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ NSE ਜਾਂ SEBI ਦੇ ਪੋਰਟਲ 'ਤੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰੋ।