NSDL ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਸਾਲ **2026** ਤੱਕ ਡੀਮੈਟ ਖਾਤਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ **23 ਕਰੋੜ** ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ **2020** ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ **5 ਕਰੋੜ** ਸੀ। ਇਹ ਵਾਧਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਿਟੇਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਵੱਧ ਰਹੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਵਿੱਤੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਡਿਜੀਟਲ ਇਨਫਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ ਅਤੇ ਪਹੁੰਚ
NSDL ਦਾ ਨੈੱਟਵਰਕ ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਦੇ 99.9% ਪਿਨ ਕੋਡਾਂ ਤੱਕ ਫੈਲ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 57,000 ਸਰਵਿਸ ਸੈਂਟਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਡਿਪਾਜ਼ਟਰੀ ਕੋਲ ₹550 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਦੇ ਐਸੇਟਸ ਅੰਡਰ ਕਸਟਡੀ (AUC) ਮੌਜੂਦ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ 1,20,000 ਇਸ਼ੂਅਰਜ਼ ਨੂੰ ਸਪੋਰਟ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਡਿਪਾਜ਼ਟਰੀ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ NSDL ਅਤੇ CDSL ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਹੈ, ਜੋ NSE ਅਤੇ BSE ਵਰਗੇ ਐਕਸਚੇਂਜਾਂ 'ਤੇ ਵਪਾਰ ਦੇ ਸੈਟਲਮੈਂਟ ਲਈ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਅਤੇ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਫੋਕਸ
ਹੁਣ NSDL 'DMAT 2.0' ਵਰਗੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਵੱਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਹਿਤ ਸੈਂਟਰਲ ਬੈਂਕ ਡਿਜੀਟਲ ਕਰੰਸੀ (CBDC) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਬਾਂਡ ਟੋਕਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਕੰਮ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। SEBI ਅਤੇ RBI ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨੋਟ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਡੀਮੈਟ ਖਾਤਿਆਂ ਦਾ ਵਧਣਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਲਈ ਚੰਗਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਜੋਖਮ ਵੀ ਵਧ ਗਏ ਹਨ। ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਡੇਟਾ ਅਤੇ ਸੰਪਤੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਲਈ ਡਿਜੀਟਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹਾਈ-ਫ੍ਰੀਕੁਐਂਸੀ ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਵਿੱਤੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੇ ਏਕੀਕਰਨ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਰਕੀਟ ਦੇ ਭਰੋਸੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।