ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ Margin Trading Facility (MTF) ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਅਕਤੂਬਰ ਮਹੀਨੇ **4.65%** ਘੱਟ ਕੇ **₹1.44 ਲੱਖ ਕਰੋੜ** ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ 6 ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੈ ਜਦੋਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਉਧਾਰ ਲੈ ਕੇ ਸ਼ੇਅਰ ਖਰੀਦਣ (Leveraged bets) ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਅਕਤੂਬਰ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ Margin Trading Facility (MTF) ਵਿੱਚ ਆਈ ਇਹ ਗਿਰਾਵਟ ਮਾਰਕੀਟ ਦੇ ਮੂਡ ਵਿੱਚ ਆਏ ਬਦਲਾਅ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ (NSE) ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅੰਕੜਾ ₹1.16 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਸੀ, ਜੋ ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਵਧ ਕੇ ₹1.51 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਦੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ₹1.44 ਲੱਖ ਕਰੋੜ 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।
MTF ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ
Margin Trading ਉਹ ਸਹੂਲਤ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਬ੍ਰੋਕਰ ਤੋਂ ਪੈਸੇ ਉਧਾਰ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ੇਅਰ ਖਰੀਦਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਵਾਲੀਅਮ ਘਟਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਾਫ਼ ਸੰਕੇਤ ਹੈ ਕਿ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਹੁਣ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਵੋਲੇਟਿਲਿਟੀ (Volatility) ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਰਿਸਕ ਘਟਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਸਟਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਐਕਸਪੋਜ਼ਰ?
ਬਾਵਜੂਦ ਇਸ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇ, ਵੱਡੇ ਸਟਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਭਾਰੀ ਲੀਵਰੇਜ ਮੌਜੂਦ ਹੈ:
- HDFC Bank: ₹3,007 ਕਰੋੜ
- Reliance Industries: ₹2,938 ਕਰੋੜ
- BSE: ₹2,386 ਕਰੋੜ
- Jio Platforms: ₹2,351 ਕਰੋੜ
- Jio Financial Services: ₹1,737 ਕਰੋੜ
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਖਤਰਾ
ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਸਟਾਕ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਰਜਿਨ ਪੁਜੀਸ਼ਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਚਾਨਕ ਗਿਰਾਵਟ ਆਉਣ 'ਤੇ Margin Call ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪੈਸਾ ਨਹੀਂ ਭਰਦੇ, ਤਾਂ ਬ੍ਰੋਕਰ ਮਜਬੂਰਨ ਉਹ ਸ਼ੇਅਰ ਵੇਚ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਟਾਕ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗਿਰਾਵਟ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਫਿਲਹਾਲ, ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪੂੰਜੀ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।