ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਜਿੱਥੇ Margin Trading Facility (MTF) ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ **₹3,000 ਕਰੋੜ** ਦੀ ਲਿਕਵਿਡੇਸ਼ਨ ਹੋਈ। ਇਹ **2017** ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਵਿਕਵਾਲੀ ਹੈ। ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਰਿਟੇਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਲੱਗਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਦਾ ਦਿਨ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਲਈ ਇਤਿਹਾਸਕ ਰਿਹਾ, ਜਿੱਥੇ ਲੀਵਰੇਜਡ ਪੋਜੀਸ਼ਨਾਂ ਕਾਰਨ ਵੱਡੀ ਵਿਕਵਾਲੀ ਦੇਖੀ ਗਈ। ਇਸ ਲਿਕਵਿਡੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਕੁੱਲ ਆਊਟਸਟੈਂਡਿੰਗ ਫੰਡਡ ਬੁੱਕ ਵੈਲਯੂ ₹1.54 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ ₹1.51 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ।
ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਅਸਲ ਕਾਰਨ
ਇਸ ਅਸਥਿਰਤਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਅਤੇ Brent crude oil ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ 2.8% ਦਾ ਉਛਾਲ ਸੀ, ਜੋ $111.7 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਇਸ ਕਾਰਨ Nifty ਇੰਡੈਕਸ 415 ਪੁਆਇੰਟ ਤੱਕ ਡਗਮਗਾਇਆ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ 0.4% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਨਾਲ 22,600 'ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਇਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ₹4,100 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਰਿਟੇਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਮਾਰਜਿਨ ਕਾਲਸ ਦੇ ਦਬਾਅ ਅੱਗੇ ਇਹ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਛੋਟੀਆਂ ਪੈ ਗਈਆਂ।
ਮਾਰਜਿਨ ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ?
ਜਦੋਂ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਡਿੱਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਬ੍ਰੋਕਰਸ ਆਪਣੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮਾਰਜਿਨ ਕਾਲਸ ਜਾਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਵਾਧੂ ਫੰਡ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ, ਤਾਂ ਬ੍ਰੋਕਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਸ਼ੇਅਰ ਵੇਚ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ HDFC Bank, Reliance Industries ਅਤੇ Infosys ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਵਾਲੀ ਦਾ ਦਬਾਅ ਵਧ ਗਿਆ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਸਲਾਹ
ਪਿਛਲੇ 12 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ MTF ਬੁੱਕ 36% ਵਧੀ ਹੈ, ਜੋ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਵਰੇਜ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਧੀ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੀਵਰੇਜ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਹੀ ਸਮਝਦਾਰੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਗਲੋਬਲ ਅਸਥਿਰਤਾ ਕਾਰਨ ਛੋਟੀ ਗਿਰਾਵਟ ਵੀ ਫੋਰਸਡ ਲਿਕਵਿਡੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।