ਅਗਸਤ 2026 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ IPO ਮਾਰਕੀਟ ਨੇ **₹22,400 ਕਰੋੜ** ਜੁਟਾਏ ਹਨ, ਪਰ 30 ਸਤੰਬਰ ਦੀ ਡੈੱਡਲਾਈਨ ਨੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਫੜਾ-ਦਫੜੀ ਮਚਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਅੰਕੜੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹਾਲੀਆ ਲਿਸਟਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ **40%** ਆਪਣੇ ਇਸ਼ੂ ਪ੍ਰਾਈਸ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਇਸ ਸਮੇਂ ਨਵੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਲਿਸਟਿੰਗ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਿਰਫ ਅਗਸਤ 2026 ਵਿੱਚ ਹੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ₹22,400 ਕਰੋੜ ਜੁਟਾਏ ਹਨ। ਇਸ ਤੇਜ਼ੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ SEBI ਦੀ ਇੱਕ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਡੈੱਡਲਾਈਨ ਹੈ: ਕਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ 30 ਸਤੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ਖਤਮ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਹਰ ਕੋਈ ਸਮਾਂ ਰਹਿੰਦੇ ਲਿਸਟ ਹੋਣ ਦੀ ਜਲਦੀ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਮੁਨਾਫੇ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਦੇਖੋ
IPO ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਫਾਈਨੈਂਸ਼ੀਅਲ ਸਟੇਟਮੈਂਟਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਦਿਖਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਫ ਤਾਜ਼ਾ ਪ੍ਰੋਫਿਟ ਦੇਖ ਕੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਨਾ ਕਰੋ। Red Herring Prospectus (RHP) ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਕੈਸ਼ ਫਲੋ ਸਟੇਟਮੈਂਟ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੜ੍ਹੋ। ਕੰਪਨੀ ਕਾਗਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰੋਫਿਟ ਦਿਖਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਅਸਲ ਕਾਰੋਬਾਰ ਤੋਂ ਕੈਸ਼ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ, ਤਾਂ ਇਹ ਵੱਡਾ 'Red Flag' ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਖਰਚੇ ਘਟਾ ਕੇ ਮੁਨਾਫਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਿਖਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਗਵਰਨੈਂਸ ਅਤੇ ਕਰਜ਼ੇ (Debt) ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ
ਚੰਗੀ ਗਵਰਨੈਂਸ ਹੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਮੁੱਲ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਪ੍ਰਮੋਟਰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਰਣਨੀਤੀ ਬਦਲਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਹੀ ਹੋਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨਾਲ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਸਾਵਧਾਨ ਹੋ ਜਾਓ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, 'Contingent Liabilities' ਵਾਲੇ ਸੈਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਖੋ—ਇਹ ਉਹ ਭਵਿੱਖੀ ਕਰਜ਼ੇ ਜਾਂ ਟੈਕਸ ਵਿਵਾਦ ਹਨ ਜੋ ਬੈਲੇਂਸ ਸ਼ੀਟ 'ਤੇ ਸਾਫ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਮੁਸੀਬਤ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਵੈਲਿਊਏਸ਼ਨ ਦਾ ਸੱਚ
ਸਿਰਫ ਗ੍ਰੋਥ ਦੇਖ ਕੇ ਉੱਚੀ ਕੀਮਤ ਚੁਕਾਉਣਾ ਗਲਤ ਫੈਸਲਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ ਦੀ ਗ੍ਰੋਥ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਰੈਵੇਨਿਊ ਗ੍ਰੋਥ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕਰੋ। ਨਾਲ ਹੀ, ਕੰਪਨੀ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ 'Peers' (ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ਾਂ) ਦੀ ਲਿਸਟ ਨੂੰ ਚੈੱਕ ਕਰੋ; ਕਈ ਵਾਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਸਿਰਫ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਖੁਦ ਸਸਤੀਆਂ ਲੱਗਣ। ਮਾਰਕੀਟ ਹਾਈਪ ਜਾਂ ਗ੍ਰੇ ਮਾਰਕੀਟ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ (GMP) ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਪੈਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, RHP ਨੂੰ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਨਾ ਹੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੈ।