FY 2026-27 ਤੋਂ Income Tax Department ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦਾ ਡਾਟਾ ਸਿੱਧਾ AIS ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੀ-ਫਿੱਲ ਕਰੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਟੈਕਸ ਫਾਈਲਿੰਗ ਆਸਾਨ ਹੋਵੇਗੀ, ਪਰ ਕੁਝ ਖਾਸ ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
Income Tax Department ਨੇ ਕੈਪੀਟਲ ਗੇਨਜ਼ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਨੂੰ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਟੈਕਸਦਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਖੁਦ ਹਿਸਾਬ-ਕਿਤਾਬ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਇਹ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਵਿੱਤੀ ਵਿਚੋਲਿਆਂ (Financial Intermediaries) ਦੀ ਹੋਵੇਗੀ। FY 2026-27 ਤੋਂ NSDL ਅਤੇ CDSL ਵਰਗੀਆਂ ਡਿਪਾਜ਼ਟਰੀਆਂ SFT-2517 ਅਤੇ SFT-2518 ਫਾਈਲਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਸਾਰਾ ਡਾਟਾ ਸਿੱਧਾ Annual Information Statement (AIS) ਵਿੱਚ ਭੇਜਣਗੀਆਂ।
FIFO ਮੈਥਡ ਦਾ ਫਾਇਦਾ
ਹੁਣ ਤੱਕ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬ੍ਰੋਕਰੇਜ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦ-ਵੇਚ ਦਾ ਮੈਨੂਅਲ ਟ੍ਰੈਕ ਰੱਖਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਨਵਾਂ ਸਿਸਟਮ ਤੁਹਾਡੇ PAN ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਾਰੇ ਟ੍ਰੇਡਸ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ First-In, First-Out (FIFO) ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਟੈਕਸ ਅਤੇ ਹੋਲਡਿੰਗ ਪੀਰੀਅਡ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਲਗਾਏਗਾ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ 1 ਫਰਵਰੀ 2018 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖਰੀਦੇ ਗਏ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ Fair Market Value ਦੀ ਗਣਨਾ ਵੀ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਹੋਵੇਗੀ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਚੇਤਾਵਨੀ
ਭਾਵੇਂ ਸਿਸਟਮ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਹੈ, ਪਰ ਡਾਟਾ ਫਾਈਨਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ 'Off-market' ਲੈਣ-ਦੇਣ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗਿਫਟ, ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਸ਼ੇਅਰ ਜਾਂ ESOPs ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਿਸਟਮ 'NIL' ਕੋਸਟ ਬੇਸਿਸ ਦਿਖਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਜਾਂਚੇ ਸਬਮਿਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਟੈਕਸ ਦੇਣਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਫਿਜ਼ੀਕਲ ਸ਼ੇਅਰ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ, ਕੁਝ Sovereign Gold Bonds ਅਤੇ ਅਨਲਿਸਟਿਡ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸ਼ੇਅਰ ਇਸ ਨਵੀਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਆਪਣੀ ITR ਭਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ AIS ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਡਾਟੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਿੱਜੀ ਰਿਕਾਰਡ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਾਰ ਜ਼ਰੂਰ ਮਿਲਾਓ।