2026 ਵਿੱਚ Foreign Portfolio Investors (FPIs) ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚੋਂ ਰਿਕਾਰਡ **₹3 ਲੱਖ ਕਰੋੜ** ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਨਵੇਂ IPOs ਵਿੱਚ **₹54,000 ਕਰੋੜ** ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮਹਿੰਗੇ ਵੈਲਿਊਏਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਹੁਣ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਨਵੀਂਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਾਲ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪੈਸੇ ਦੀ ਚਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। 2026 ਦੌਰਾਨ FPIs ਨੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਮਾਰਕੀਟ (ਜਿੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਲਿਸਟਿਡ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ) ਵਿੱਚੋਂ ਰਿਕਾਰਡ ₹3 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਦੀ ਨਿਕਾਸੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਇਹੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਮਾਰਕੀਟ ਯਾਨੀ IPOs ਵਿੱਚ ₹54,000 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਪੈਸਾ ਲਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਨਵੀਂ ਰਣਨੀਤੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕ IPOs ਵੱਲ ਕਿਉਂ ਭੱਜ ਰਹੇ ਹਨ?
ਇਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਵੈਲਿਊਏਸ਼ਨ ਹੈ। FPIs ਨੂੰ NSE ਅਤੇ BSE 'ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਭਾਅ ਕਾਫੀ ਮਹਿੰਗੇ ਲੱਗ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸੈਕੰਡਰੀ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਗਰੋਥ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਘੱਟ ਹੈ, ਜਦਕਿ IPOs ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਸਹੀ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ, ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਰੀਨਿਊਏਬਲ ਸੈਕਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਮੌਕੇ ਮਿਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਤੰਬਰ 2026 ਵਿੱਚ 34 ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ₹39,380 ਕਰੋੜ ਜੁਟਾਏ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ NSE ਦਾ IPO ਅਹਿਮ ਸੀ।
ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ (Large-Caps) 'ਤੇ ਦਬਾਅ
FPIs ਦੀ ਇਸ ਵਿਕਰੀ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ HDFC Bank, Infosys, ਅਤੇ Reliance Industries ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ 'ਤੇ ਪਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਟਾਕ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਫੰਡਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਸੰਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਲਗਾਤਾਰ ਵਿਕਰੀ ਕਾਰਨ ਬੈਂਚਮਾਰਕ ਇੰਡੈਕਸਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?
ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ₹3.86 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਦੇ ਹੋਰ IPOs ਆਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਜੋ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਤਰਲਤਾ (Liquidity) ਨੂੰ ਹੋਰ ਖਿੱਚ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀਆਂ Treasury Yields ਅਤੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਗਲੋਬਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੀ FPIs ਵੈਲਿਊਏਸ਼ਨ ਡਿੱਗਣ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਆਉਣਗੇ ਜਾਂ IPOs ਦਾ ਇਹ ਰੁਝਾਨ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗਾ, ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਦਿਲਚਸਪ ਹੋਵੇਗਾ।