ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2026-27 ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ (H1) ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (FPIs) ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਤੋਂ **₹1 ਲੱਖ ਕਰੋੜ** ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੀ ਵੱਡੀ ਰਕਮ ਕਢਵਾ ਲਈ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵੱਧਦੀਆਂ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ, ਡਾਲਰ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਕਾਰਨ ਇਹ ਭਾਰੀ ਵਿਕਵਾਲੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਲਈ ਇਹ ਸਮਾਂ ਕਾਫੀ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ 2026 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ FPIs ਨੇ ਲਗਾਤਾਰ ਪੈਸਾ ਕੱਢਿਆ ਹੈ। ਸਿਰਫ ਸਤੰਬਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ₹35,861 ਕਰੋੜ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ ਵੇਚੇ ਗਏ, ਜਿਸ ਨਾਲ 6 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਵਿਕਵਾਲੀ ₹1,29,187 ਕਰੋੜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਪੂਰੇ ਸਾਲ 2026 ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ, ਤਾਂ ਇਹ ਅੰਕੜਾ ₹2.6 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੀ ਟੱਪ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਵਿਕਵਾਲੀ ਦਾ ਅਸਲੀ ਕਾਰਨ (The Trigger)
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਪਿੱਛੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਿੰਨ ਕਾਰਨ ਹਨ:
- ਅਮਰੀਕੀ ਬਾਂਡ ਯੀਲਡ: ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਧਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਡਾਲਰ ਐਸੇਟਸ ਵੱਲ ਭੱਜਦੇ ਹਨ।
- ਡਾਲਰ ਦੀ ਤਾਕਤ: ਰੁਪਏ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਡਾਲਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਣ ਨਾਲ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁਨਾਫਾ ਘੱਟ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।
- ਹਾਈ ਵੈਲਿਊਏਸ਼ਨ: ਕਈ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਫੰਡ ਮੈਨੇਜਰਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਹੁਣ ਕਾਫੀ ਮਹਿੰਗੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
ਸੈਕਟਰਾਂ 'ਤੇ ਕੀ ਅਸਰ ਪਿਆ?
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਰ Financial Services ਅਤੇ Oil & Gas ਸੈਕਟਰਾਂ 'ਤੇ ਪਈ ਹੈ। ਫਾਈਨਾਂਸ਼ੀਅਲ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਨੇ ਇੰਡੈਕਸਾਂ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ Consumer Services ਅਤੇ Consumer Durables ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਕੁਝ ਨਿਵੇਸ਼ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸੈਕਟਰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਘਰੇਲੂ ਮੰਗ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ।
ਇੱਕ ਦਿਲਚਸਪ ਪਹਿਲੂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਸੈਕੰਡਰੀ ਮਾਰਕੀਟ (ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ) ਤੋਂ ਪੈਸਾ ਨਿਕਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ IPO (ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਮਾਰਕੀਟ) ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਛੱਡ ਰਹੇ, ਸਗੋਂ ਹੁਣ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚੋਣਵੇਂ (Selective) ਹੋ ਗਏ ਹਨ।