BSE ਨੇ International ETFs ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਕਈ ETF ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਮੁੱਲ (NAV) ਨਾਲੋਂ ਕਾਫੀ ਮਹਿੰਗੇ ਵਿਕ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਡਰ ਹੈ।
ਮੁੱਦਾ ਕੀ ਹੈ?
Bombay Stock Exchange (BSE) ਨੇ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰਤ ਐਡਵਾਈਜ਼ਰੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ, International ETFs ਦੀ ਮਾਰਕੀਟ ਕੀਮਤ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ Net Asset Value (NAV) ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਫਰਕ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ETF ਆਪਣੇ NAV ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਟ੍ਰੇਡ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਉਸ ਸੰਪਤੀ ਲਈ ਅਸਲ ਕੀਮਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੈਸਾ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
ਅਜਿਹਾ ਕਿਉਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ?
ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ (Overseas Investment Limits) ਦਾ ਖਤਮ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਮਿਊਚਲ ਫੰਡ ਹਾਊਸਾਂ ਨੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਤੈਅ ਸੀਮਾ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਨਵੇਂ ETF ਯੂਨਿਟ ਬਣਾਉਣ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲੱਗ ਗਈ ਹੈ। ਸਪਲਾਈ ਸੀਮਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਡਿਮਾਂਡ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ 'ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ' (Artificial Premium) ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਖਤਰਾ
ਜੇਕਰ ਕੱਲ੍ਹ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਸੀਮਾ ਵਧਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਮਾਰਕੀਟ ਦਾ ਮੂਡ ਬਦਲਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਮਹਿੰਗੇ ਭਾਅ 'ਤੇ ਯੂਨਿਟ ਖਰੀਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਵੱਡਾ ਘਾਟਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
SEBI ਦੀ ਨਵੀਂ ਤਿਆਰੀ
ਇਸ ਅਸਥਿਰਤਾ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ SEBI ਨੇ ਜੂਨ 2026 ਵਿੱਚ ਨਵੀਆਂ ਗਾਈਡਲਾਈਨਜ਼ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਅਪ੍ਰੈਲ 2027 ਤੱਕ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਮੈਕਾਨਿਜ਼ਮ ਲਾਗੂ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਜੋ ETF ਦੇ ਪ੍ਰਾਈਸ ਬੈਂਡ ਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਦਿਨ ਦੇ NAV ਦੇ ਨੇੜੇ ਰੱਖੇਗਾ। ਉਦੋਂ ਤੱਕ, ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਐਕਸਚੇਂਜ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 'ਤੇ NAV ਜ਼ਰੂਰ ਚੈੱਕ ਕਰਨ।