12 ਸਤੰਬਰ 2026 ਨੂੰ India VIX **12.29** 'ਤੇ ਟ੍ਰੇਡ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਮਾਰਕੀਟ ਦਾ 'Fear Gauge' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ Nifty 50 ਦੀ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਮਾਰਕੀਟ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦਾ, ਪਰ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਟੂਲ ਹੈ।
ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਡਰ ਦਾ ਪੈਮਾਨਾ
India VIX ਅੱਜ 12.29 ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਅਗਲੇ 30 ਦਿਨਾਂ ਲਈ Nifty 50 ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਆਪਸ਼ਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ (Option Premiums) ਬਦਲਦੇ ਹਨ, VIX ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਵੀ ਉੱਪਰ-ਥੱਲੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਜਦੋਂ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ VIX ਉੱਪਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਟ੍ਰੇਡਰ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀਆਂ ਮੂਵਮੈਂਟਸ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਕੀ VIX ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਸ਼ੇਅਰ ਖਰੀਦਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ?
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਟ੍ਰੇਡਰ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ VIX ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਾਰਕੀਟ ਆਪਣੇ ਬੌਟਮ (Bottom) 'ਤੇ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਗਲਤੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ! ਯਾਦ ਰੱਖੋ, VIX 'ਨਾਨ-ਡਾਇਰੈਕਸ਼ਨਲ' (Non-directional) ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ ਇਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਰਕੀਟ ਕਿੰਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹਿੱਲ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦਾ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇਗੀ।
ਮੌਜੂਦਾ ਬਾਜ਼ਾਰੀ ਦਬਾਅ
ਅੱਜ ਮਾਰਕੀਟ 'ਤੇ ਕਈ ਬਾਹਰੀ ਕਾਰਕਾਂ ਦਾ ਦਬਾਅ ਹੈ:
- Geopolitical Tensions: ਮੱਧ ਪੂਰਬ (Middle East) ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਤਣਾਅਪੂਰਨ ਸਥਿਤੀ।
- Crude Oil Prices: Brent crude ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰਤਾ।
- Currency Volatility: ਰੁਪਏ ਦੀ ਚਾਲ ਦਾ ਵੀ ਅਸਰ VIX 'ਤੇ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਐਕਸਪਰਟ ਸਲਾਹ: VIX ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਇਕੱਲੇ ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ ਸਿਗਨਲ ਵਜੋਂ ਨਾ ਵਰਤੋ। ਇਸ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਾਰਕੀਟ ਦੇ ਟ੍ਰੈਂਡ, ਸਟੌਪ-ਲੌਸ (Stop-loss), ਅਤੇ ਸਹੀ ਰਿਸਕ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਹੀ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਮਾਰਕੀਟ ਡਿੱਗ ਰਹੀ ਹੈ ਪਰ VIX ਨਹੀਂ ਵਧ ਰਿਹਾ, ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੱਡੀ ਘਬਰਾਹਟ (Panic) ਦੀ ਕਮੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਹੋਰ ਜੋਖਮ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।