ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੋਥ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਮਰਜਰ ਅਤੇ ਐਕਵਿਜੀਸ਼ਨ (M&A) ਦਾ ਰਾਹ ਚੁਣ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। CRISIL ਦੀ ਨਵੀਂ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ **75%** ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਰੇਟਿੰਗ ਸਥਿਰ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਡੀਲ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਕਾਰਨ **33%** ਡੀਲਾਂ ਆਪਣੇ ਟੀਚੇ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਨਾਕਾਮ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹੁਣ ਖੁਦ ਕਾਰੋਬਾਰ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਦੂਜੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਖਰੀਦਣ (M&A) ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। CRISIL ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਰੁਝਾਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਸਿਹਤ ਕਾਫੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ। ਲਗਭਗ 75% ਕੰਪਨੀਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਡੀਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਆਪਣੀ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਰੇਟਿੰਗ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਡੀਲ ਵੌਲਯੂਮ ਵਿੱਚ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਵਾਧਾ
FY2017 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡੀਲਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੁੱਗਣੀ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਫਾਰਮਾ ਅਤੇ AI ਸੈਕਟਰ ਦੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਟੈਲੇਂਟ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਅਜਿਹੇ ਸੌਦੇ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਸੀਮੈਂਟ ਅਤੇ ਮੈਟਲ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਇਕਸੁਰਤਾ (Consolidation) ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ।
ਕਰਜ਼ੇ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ (Debt Management)
ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨੈੱਟ ਡੈੱਟ-ਟੂ-EBITDA ਰੇਸ਼ੋ ਜੋ 2017 ਵਿੱਚ 2.4 ਸੀ, ਹੁਣ ਘੱਟ ਕੇ 1.3 ਦੇ ਕਰੀਬ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। 60% ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣਾ ਕਰਜ਼ਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚੁਕਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਸਾਵਧਾਨੀ
CRISIL ਨੇ 100 ਵੱਡੀਆਂ ਡੀਲਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਲਗਭਗ 33% ਡੀਲਾਂ ਅਸਫਲ ਰਹੀਆਂ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਸਿਸਟਮ ਅਤੇ ਕਲਚਰ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਉਣ (Integration) ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਹਨ। ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਵੀ ਲਗਭਗ 20% ਅਸਫਲਤਾਵਾਂ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹਨ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਿਰਫ ਡੀਲ ਦੇ ਐਲਾਨ ਨੂੰ ਨਾ ਦੇਖਣ, ਸਗੋਂ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਕਾਰਜਕੁਸ਼ਲਤਾ ਅਤੇ ਡੈੱਟ ਰੀਪੇਮੈਂਟ ਪਲਾਨ 'ਤੇ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ।