ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੀਨੀਅਰ ਲਿਵਿੰਗ ਸੈਕਟਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮਾਰਕੀਟ **2026** ਵਿੱਚ **$4.31 ਬਿਲੀਅਨ** ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ **2031** ਤੱਕ **$11.43 ਬਿਲੀਅਨ** ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇਗੀ। ਹੁਣ ਇਹ ਸਿਰਫ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਵੈਲਨੈਸ-ਆਧਾਰਿਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵੱਲ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਸੀਨੀਅਰ ਲਿਵਿੰਗ ਮਾਰਕੀਟ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਰਹੀ ਹੈ। ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਅਗਲੇ 5 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੈਕਟਰ ਦੁੱਗਣਾ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। 2030 ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 191 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਪਾਰ ਜਾਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਮੰਗ ਨੂੰ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਨਵੇਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਹੀ ਦਿਲਚਸਪੀ
ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਸਿਰਫ ਬੈਂਗਲੁਰੂ, ਪੁਣੇ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ-NCR ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਪਰ ਹੁਣ ਡਿਵੈਲਪਰ ਕੋਇੰਬਟੂਰ, ਵਡੋਦਰਾ, ਨਾਸ਼ਿਕ, ਕੋਚੀ ਅਤੇ ਮੈਸੂਰ ਵਰਗੇ ਟੀਅਰ-II ਸ਼ਹਿਰਾਂ 'ਤੇ ਫੋਕਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਅਯੁੱਧਿਆ, ਵਾਰਾਣਸੀ, ਹਰਿਦੁਆਰ ਅਤੇ ਤਿਰੂਪਤੀ ਵਰਗੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਸੀਨੀਅਰ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਵਧਿਆ ਹੈ।
ਬਦਲਿਆ ਬਿਜ਼ਨਸ ਮਾਡਲ
ਕੰਪਨੀਆਂ ਹੁਣ ਸਿਰਫ ਅਪਾਰਟਮੈਂਟ ਵੇਚਣ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਉਹ 'ਸਰਵਿਸ-ਆਧਾਰਿਤ' ਮਾਡਲ ਅਪਣਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਫਿਜ਼ੀਓਥੈਰੇਪੀ, ਹੈਲਥਕੇਅਰ ਪਾਰਟਨਰਸ਼ਿਪ, ਅਤੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਰਿਸਪਾਂਸ ਵਰਗੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਰੈਕਰਿੰਗ ਆਮਦਨੀ (Recurring Revenue) ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਰੈਗੂਲੇਸ਼ਨ
ਇਸ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹਾਈ-ਕੁਆਲਿਟੀ ਸਰਵਿਸ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ MahaRERA ਵਰਗੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਫਰੇਮਵਰਕ (National Regulatory Framework) ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਨੁਕਤਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖਿਡਾਰੀ (Key Players)
Ashiana Housing, Brigade Group, Antara Senior Care, ਅਤੇ Columbia Pacific Communities ਇਸ ਸਮੇਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਮੋਹਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਇਹ ਕੰਪਨੀਆਂ ਕਿਵੇਂ ਛੋਟੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨੂੰ ਮੇਨਟੇਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।