ਜੂਨ ਤਿਮਾਹੀ (Q1FY27) ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਆਫਿਸ ਲੀਜ਼ਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸੁਸਤੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਗ੍ਰਾਸ ਅਬਜ਼ੋਰਪਸ਼ਨ ਡਿੱਗ ਕੇ **19.4 ਮਿਲੀਅਨ ਸਕੁਏਅਰ ਫੀਟ** ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਗਲੋਬਲ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਡੀਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਗਲੋਬਲ ਕੈਪੇਬਿਲਟੀ ਸੈਂਟਰਾਂ (GCCs) ਦੀ ਮੰਗ ਕਾਰਨ ਕੁਆਲਿਟੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰਤਾ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਆਫਿਸ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਸੈਕਟਰ ਲਈ ਜੂਨ ਤਿਮਾਹੀ (Q1FY27) ਇੱਕ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਸਮਾਂ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੰਡਸਟਰੀ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਆਫਿਸ ਸਪੇਸ ਦੀ ਗ੍ਰਾਸ ਅਬਜ਼ੋਰਪਸ਼ਨ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 6% ਘੱਟ ਕੇ 19.4 ਮਿਲੀਅਨ ਸਕੁਏਅਰ ਫੀਟ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਨੈੱਟ ਅਬਜ਼ੋਰਪਸ਼ਨ ਵਿੱਚ 21% ਦੀ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ, ਜੋ 9.9 ਮਿਲੀਅਨ ਸਕੁਏਅਰ ਫੀਟ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਰਹੀ। ਮਾਰਕੀਟ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਲੀਜ਼ਿੰਗ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਨੂੰ ਫਾਈਨਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਸੁਸਤੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਲਚਕੀਲਾਪਣ
ਨਵੇਂ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਸੈਕਟਰ ਨੇ ਕੁਝ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸੰਕੇਤ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਆਫਿਸ ਵੈਕੈਂਸੀ ਰੇਟ (ਖਾਲੀ ਥਾਂ) ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ 13.2% ਤੋਂ ਸੁਧਰ ਕੇ 11.3% 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਕੁਆਲਿਟੀ ਆਫਿਸ ਸਪੇਸ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਰੈਂਟਲ ਸਟੈਬਿਲਿਟੀ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ, Global Capability Centres (GCCs) ਇਸ ਸੈਕਟਰ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਹਾਰਾ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਕੁਲ ਲੀਜ਼ਿੰਗ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ GCCs ਦਾ ਹਿੱਸਾ 48% ਰਿਹਾ ਹੈ।
REITs 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਟੈਕਸ ਨੀਤੀ
Embassy Office Parks REIT ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। Embassy REIT ਨੇ ਆਪਣੀ ਆਮਦਨ ਅਤੇ ਨੈੱਟ ਆਪਰੇਟਿੰਗ ਇਨਕਮ ਵਿੱਚ 17% ਸਾਲ-ਦਰ-ਸਾਲ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ। Mindspace Business Parks REIT ਅਤੇ Brookfield India Real Estate Trust ਵਰਗੇ ਪਲੇਅਰਾਂ ਦਾ ਆਕੂਪੈਂਸੀ ਰੇਟ 90% ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਹੁਣ Taxation and Other Laws (Amendment) Bill, 2026 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਸਪੈਸ਼ਲ ਪਰਪਜ਼ ਵਹੀਕਲਜ਼ (SPVs) 'ਤੇ ਟੈਕਸ ਲਾਇਬਿਲਟੀ 35% ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ 29% ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ REIT ਯੂਨਿਟ ਹੋਲਡਰਾਂ ਲਈ ਕੈਸ਼ ਫਲੋ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਜੋਖਮ
ਭਾਵੇਂ ਸੈਕਟਰ ਸਥਿਰ ਹੈ, ਪਰ ਵੱਧ ਰਹੀ ਉਸਾਰੀ ਲਾਗਤ (Construction Costs) ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਦੇ ਵਧਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਰਨ ਆਫਿਸ ਸਪੇਸ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਬਦਲਾਅ 'ਤੇ ਵੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
