ਸਾਲ 2026 ਦੇ ਪਹਿਲੇ 9 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ Coworking ਸਪੇਸ ਨੇ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ **26%** ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ IT ਸੈਕਟਰ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਧੱਕ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਵਰਕ ਮਾਡਲ ਦੀ ਮੰਗ ਵਧਣ ਨਾਲ ਇਹ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਾਲ ਵੱਡਾ ਉਲਟਫੇਰ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਜਿੱਥੇ IT ਅਤੇ ITeS ਸੈਕਟਰ ਦਫਤਰੀ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਹੁਣ 26% ਡਿਮਾਂਡ ਦੇ ਨਾਲ Coworking ਆਪਰੇਟਰ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ IT ਦਾ ਹਿੱਸਾ 25% ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਵਰਕ ਮਾਡਲ ਵੱਲ ਝੁਕਾਅ ਅਤੇ Global Capability Centres (GCCs) ਦਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲਾਅ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ BFSI ਸੈਕਟਰ ਨੇ ਵੀ 21% ਡਿਮਾਂਡ ਦੇ ਨਾਲ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹਾਜ਼ਰੀ ਦਰਜ ਕਰਵਾਈ ਹੈ।
ਕਿਰਾਏ ਅਤੇ ਵੈਕੈਂਸੀ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਹੀ ਮੰਗ ਕਾਰਨ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਆਫਿਸ ਰੈਂਟ ਵਿੱਚ 8% ਦਾ ਸਾਲਾਨਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਹੁਣ ₹97 ਪ੍ਰਤੀ ਵਰਗ ਫੁੱਟ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੈਕੈਂਸੀ ਦਰ ਘਟ ਕੇ 15.15% 'ਤੇ ਆ ਗਈ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਨਵੀਂ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਅਸਮਾਨਤਾ ਹੈ—ਜਿੱਥੇ ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਸਪਲਾਈ 19% ਵਧੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ NCR ਅਤੇ ਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਡਿਲੀਵਰੀ ਵਿੱਚ 25% ਤੋਂ 36% ਤੱਕ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖੀ ਗਈ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀਆਂ
ਇਸ ਨਵੀਂ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਕੁਝ ਜੋਖਮ ਵੀ ਹਨ। Coworking ਆਪਰੇਟਰਾਂ ਦਾ 'ਲੀਜ਼ ਆਰਬਿਟਰੇਜ' ਮਾਡਲ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਕਰਜ਼ੇ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਮਾਲੀਏ ਦੇ ਚੱਕਰ ਕਾਰਨ ਸੰਚਾਲਨ ਦੇ ਜੋਖਮਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਸਪਲਾਈ ਮੰਗ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੁਨਾਫੇ ਦੇ ਮਾਰਜਿਨ ਘਟਣ ਦਾ ਡਰ ਬਣਿਆ ਰਹੇਗਾ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਦਿਲਚਸਪ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਇਸ ਲਚਕਦਾਰ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।