ਸਾਬਕਾ RBI ਗਵਰਨਰ Raghuram Rajan ਨੇ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਰੁਪਏ ਨੂੰ ਡਿੱਗਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਕੀਮਤੀ ਫੋਰੈਕਸ ਰਿਜ਼ਰਵ ਖਰਚ ਨਾ ਕਰੇ। ਇਸ ਸਾਲ ਰੁਪਿਆ **6%** ਡਿੱਗ ਕੇ **97** ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮਾਰਕੀਟ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਦਾ ਅਸਰ
ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, RBI ਨੇ ਜੂਨ ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਵੋਲੈਟਿਲਿਟੀ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਲਈ $75 ਬਿਲੀਅਨ ਤੋਂ $80 ਬਿਲੀਅਨ ਤੱਕ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਖਰਚ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। Raghuram Rajan ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਰਕਮ ਨਾਲ ਰੁਪਏ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦੇਣਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਭੰਡਾਰ (Forex Reserves) ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖਾਲੀ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਜੋਖਮ ਭਰਿਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਐਕਸਪੋਰਟ ਅਤੇ ਰਿਜ਼ਰਵ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ
ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ 90% ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਲੋੜ ਦਰਾਮਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਰੁਪਿਆ ਗਲੋਬਲ ਹਾਲਾਤਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। Brent Crude $117 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਦਬਾਅ ਹੋਰ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ। ਰਾਜਨ ਦਾ ਤਰਕ ਹੈ ਕਿ ਪਾਲਿਸੀਮੇਕਰਾਂ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਡਰਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ। ਸਗੋਂ, ਰੁਪਏ ਦੀ ਹਲਕੀ ਗਿਰਾਵਟ ਭਾਰਤੀ ਐਕਸਪੋਰਟ ਨੂੰ ਗਲੋਬਲ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ (Competitive) ਬਣਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਹੁਣ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਹੈ ਕਿ ਕੀ RBI ਆਪਣੇ ਇਸ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਵਾਲੇ ਰਵੱਈਏ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ FII ਫਲੋਅ ਅਤੇ ਟ੍ਰੇਡ ਬੈਲੇਂਸ ਡੇਟਾ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਵੇਗੀ।